W ramach serwisu kryzysowego przedstawiamy opinie, komentarze, śledzimy bieżące wydarzenia i artykuły w kraju i na świecie.

Poblikujemy także „Kalendarium”, które stanowi część książki Kryzys. Przewodnik Krytyki Politycznej.

Odsłona 02: ZWIASTUNY KRYZYSU FINANSOWEGO

Grudzień 1994  – „kryzys tequila”: restrykcyjna polityka monetarna w Meksyku (sztywny kurs peso) wymuszona przez regulacje NAFTA, połączona z polityką wspierania importu i systemem bodźców przyciągających zagraniczny apitał prowadzą do ujemnego bilansu handlowego i stopnienia rezerw walutowych. Gwałtowna podwyżka amerykańskich stóp procentowych powoduje niewypłacalność ponów dolarowych wyemitowanych przez rząd dla pokrycia deficytu i zmusza Meksyk do gwałtownej dewaluacji peso. Skutkuje to gwałtownym odpływem inwestycji zagranicznych. W tej sytuacji pomoc finansowa ze strony rządu USA uwarunkowana jest – po raz kolejny – wprowadzeniem przez Meksyk kolejnych pakietów deregulacyjnych i sprzyja wyprzedaży za bezcen całych branż, m. in. sektora bankowego. Paniczna ucieczka inwestoróww obawie przed podobnym załamaniem dotknęła również Brazylię, Argentynę, Chile i Filipiny.

1995-2001  – bańka internetowa (dot-com bubble/I.T. bubble): okres euforii na światowych giełdach związanej z ekspansją firm sektora informatycznego i sektorów pokrewnych. Ich drastycznie zawyżone kursy akcji miały nie miały pokrycia w realnych dochodach, a jedynie w przekonaniu akcjonariuszy wielkich perspektywach, jakie stwarza działalność w sieci. Bańka pękła w roku 2001 na skutek ujawnienia licznych
nadużyć w księgowaniu dochodów spółek, ich niegospodarności raz ich wirtualnej wartości. Indeks spółek nowych technologii NASDAQ spadł wówczas z poziomu 5132 punktów w marcu 2000 do 1108 w październiku 2002.

1997-1998 – kryzys gospodarczy w Azji Południowo-Wschodniej: nieregulowany napływ zagranicznego kapitału (głównie spekulacyjnego) w połączeniu z deregulacją rynków finansowych i niskim poziomem nadzoru bankowego spowodowały kryzys walutowy. Za cenę pomocy finansowej zastosowano rozwiązania wymuszone przez MFW, takie jak twarda polityka fiskalna i drastyczne cięcia budżetowe. Wszystko to tylko pogorszyło sytuację, umożliwiając zarazem wdrożenie modelu neoliberalnego m.in. w Tajlandii, Korei Południowej czy Indonezji.

1998 – kryzys rosyjski: obok ogólnej recesji na rynkach światowych (zwłaszcza spadku cen ropy i innych surowców) na krawędź bankructwa doprowadziła Rosję neoliberalna droga reform podjętych w latach 90. Wskutek tych reform dokonała się oligarchizacja gospodarki, a rynek finansowy został zliberalizowany, nie towarzyszyło temu jednak tworzenie instytucji finansowych. Efektem była drastyczna przewaga zagranicznych inwestycji kapitałowych nad realnymi i czysto spekulacyjny charakter obecnego w Rosji zagranicznego kapitału.

2001 – kryzys w Argentynie: na skutek twardej polityki monetarnej usztywnienia kursu peso wobec dolara) argentyńska gospodarka stała się niezwykle podatna na wstrząsy zewnętrzne (np. dewaluację sąsiednich walut). W połączeniu z liberalizacją przepływów kapitałowych doprowadziło to do gwałtownego odpływu kapitału w momencie kryzysu w sąsiedniej Brazylii, a także wzrostu zadłużenia zagranicznego. W chwili największego zagrożenia MFW odmówił Argentynie pożyczki ratunkowej, uzasadniając to brakiem równowagi budżetowej państwa. Zamrożenie w tej sytuacji depozytów indywidualnych oraz szybka dewaluacja peso doprowadziły do wielkiej redystrybucji majątku od mas społeczeństwa do jego finansowych elit, a w konsekwencji – gwałtownego wybuchu społecznego.

Październik 2001 – profesor Joseph Stiglitz otrzymuje Nagrodę Nobla w dziedzinie ekonomii. Stiglitz to jeden z najważniejszych krytyków neoliberalnej globalizacji oraz polityki MFW. Akademia Szwedzka nagrodziła go za prace teoretyczne dowodzące, że na wolnym rynku asymetria informacji między podmiotami jest nieunikniona, na przekór tezom ekonomii neoklasycznej i nawiązujących do niej teorii „szkoły chicagowskiej”.

Listopad 2001 – bankructwo Enronu, giganta rynku energetycznego. Firma upadła po ujawnieniu procederu tzw. kreatywnej księgowości, fałszowania bilansów, ukrywania gigantycznych strat oraz transferowania zysków z majątku spółki do kieszeni kierownictwa. Wraz z Enronem z rynku wyeliminowana została firma audytowa Arthur Andersen, której udowodniono wspomaganie aferzystów poprzez przymykanie oczu na nieprawidłowości i przyznawanie nieuczciwym firmom zawyżonych wskaźników ratingowych. Nadużycia były możliwe dzięki prywatyzacji sektora energetycznego, dotychczas kontrolowanego przez państwo. Poniżej fragment filmu „Przekręt Enronu” - dokument Bethany McLean i Petera Elkinda. Film zdobył nagrodę Independent Spirit Award za najlepszy dokument, był również nominowany do Oskara w 2006 roku.

{youtube}K1m4uC0hlHY{/youtube}

2001-2004 – okres gwałtownego wzrostu deficytu budżetowego w USA, spowodowanego głównie obniżką podatków oraz wydatkami zbrojeniowymi (z 278 mld dolarów nadwyżki do 450 mld deficytu).

Czerwiec 2004 – podpisana zostaje Nowa Umowa Kapitałowa (tzw. Bazylea II) przez prezesów krajowych banków centralnych. Reguluje ona m. in. możliwości udzielania kredytów o określonym stopniu ryzyka w zależności od wysokości posiadanego przez bank kapitału, poszerza kompetencje organów nadzoru bankowego w kwestii ograniczania ryzyka, wymusza gruntowniejszą analizę ryzyka kredytowego przez pożyczkodawców.

2004-2007 – wielka hossa na Wall Street połączona z gwałtownie rosnącymi cenami nieruchomości.

Czytaj też:
Kalendarium kryzysu, odsłona 01: Bardzo krótka historia neoliberalizmu (1929-1989)

Komentarze

Dodaj nowy

kot   |18.04.2009 02:06:53 Jak z kryzysem radzą sobie Szwedzi?

Napisz komentarz
Nick:
E-mail:	nie powiadamiajpowiadom
Strona www:
Tytu?:
UBBCode:	-kolor-jasnoniebieskiczarnyniebieskifuksjaszaryzielonyjasnozielonybordowygranatowyoliwkowyfioletowyczerwonysrebrnyturkusowybia?y?ó?ty -rozmiar-malutkima?y?rednidu?yogromny
	Prosz? wpisa? kod antyspamowy widoczny na obrazku.

Powered by !JoomlaComment 3.26

3.26 Copyright (C) 2008 Compojoom.com / Copyright (C) 2007 Alain Georgette / Copyright (C) 2006 Frantisek Hliva. All rights reserved.”

Na podobny temat

• Słownik kryzysowy: Bańka spekulacyjna
• Kalendarium kryzysu, cz. 03
• Słownik kryzysowy: Fed
• Słownik kryzysowy: Polityka monetarna
• Kalendarium kryzysu, cz. 04