Najnowszy numer KP
30 tom w serii idee
Komentarze
CYTAT DNIA
Jeste¶my zdolni zgasiæ s³oñce i gwiazdy, bo nie p³ac± dywidendy.
John Maynard Keynes
Ksi±¿ki w sklepie KP
|
Order software online
|
Cywiñska: ¯a³oba, czyli niezrozumia³y obowi±zek |
|
|
Izabella Cywiñska w rozmowie z Janem Smoleñskim
|
|
16.04.2010 |
Jan Smoleñski, Krytyka Polityczna: Czy podziela pani opiniê, ¿e ¿a³oba narodowa zmienia siê w spektakl medialny?
Izabela Cywiñska*: Raczej w generaln± histeriê. Spektakl to jest co¶ wymy¶lonego, wyre¿yserowanego. To jest absolutnie niewyre¿yserowane. Mieszkam obok Krakowskiego Przedmie¶cia i przechodzê kilka razy dziennie przez ten t³um ludzi. W pierwszych dniach ludzie byli autentycznie wzruszeni, przejêci, to by³o co¶ niezwyk³ego. Dzisiaj jedz± bu³ki, ¶piewaj±, k³óc± siê. Teraz to ju¿ raczej jest sensacja, na¶ladownictwo, jaki¶ niezrozumia³y dla mnie obowi±zek.
Mam wra¿enie, ¿e jest to podsycane przez media.
Media zachowuj± siê moim zdaniem bardzo niedobrze, jedynie graj± na emocjach. W Smoleñsku w wiêkszo¶ci przypadków w zginêli politycy - mo¿emy ich podziwiaæ lub patrzeæ na nich krytycznie, jednak pojechali tam w³a¶nie z powodu swojego zawodu b±d¼ postawy. A z telewizji mo¿emy siê dowiedzieæ czego¶ tylko o ich ¿yciu rodzinnym. Gdybym mia³a co¶ powiedzieæ o prezydencie Kaczyñskim na podstawie tego, co widzê w mediach, to bym stwierdzi³a, ¿e bardzo kocha³ swoj± ¿onê. Byæ mo¿e nie ogl±da³am wszystkich dzienników telewizyjnych, ale od czasu katastrofy nie s³ysza³am informacji, ¿e Lech Kaczyñski podpisa³ traktat lizboñski, ¿e by³ w Gruzji… Mogê siê z tym zgadzaæ b±d¼ nie, oceniaæ dobrze lub ¼le, ale on by³ prezydentem i jako¶ wype³nia³ swoje obowi±zki, a nie tylko kocha³ swoj± ¿onê. Robimy siê do bólu sentymentalni i to jest oczywi¶cie nakrêcane przez media.
Ja z kolei odnoszê wra¿enie, ¿e w tej ¿a³obie op³akuje siê prezydenta Kaczyñskiego nie dlatego, ¿e by³ mê¿em stanu, ale ze wzglêdu na Katyñ, dlatego, ¿e zgin±³ w takim miejscu i w takim czasie.
Na ten temat nie chcia³abym mówiæ. To jest co¶, co bêdziemy umieli oceniæ dopiero po pewnym czasie. To jest co¶ tak niezwykle symbolicznego, ¿e ja, jako cz³owiek teatru nie potrafiê tego w tej chwili oceniæ. Oczywi¶cie, ¶mieræ w katastrofie samolotowej nie jest ¶mierci± bohatersk±. Natomiast ¶mieræ w drodze na obchody 70. rocznicy mordu katyñskiego, zmusza mnie do my¶lenia symbolicznego, nie racjonalnego.
Jak pani ocenia decyzjê o pochowaniu pary prezydenckiej na Wawelu?
Gdyby przed podjêciem tej decyzji zapytano mnie, czy Kaczyñski powinien spocz±æ na Wawelu, to oczywi¶cie powiedzia³abym, ¿e nie. Ale teraz, gdy decyzja zosta³a podjêta, mo¿na siê z ni± pogodziæ tylko t³umacz±c sobie, ¿e oddajemy w ten sposób honor Najja¶niejszej Rzeczpospolitej. Powiedzmy sobie szczerze, na Wawelu na pewno le¿± jacy¶ ksi±¿êta, którzy dla Polski zas³u¿yli siê zdecydowanie mniej ni¿ Lech Kaczyñski. Wszyscy ci go¶cie, którzy przyjad± na pogrzeb, bêd± oddawaæ honor Najja¶niejszej Rzeczpospolitej i narodowi polskiemu, narodowi, który kiedy¶ zosta³ oszukany, je¶li chodzi o Katyñ. Tylko tak potrafiê siê z tym zgodziæ. W innych kategoriach to jest nie do zaakceptowania. A decyzja zapad³a, wiêc, protesty na nic siê nie zdadz±, nie powinni¶my z tego powodu braæ siê za ³by.
Katyñ ci±¿y na wszystkich decyzjach zwi±zanych z ostatnimi wydarzeniami – nawet poprzedzaj±cych ¿a³obê, pocz±wszy od tego, ¿eby l±dowaæ mimo mg³y.
Tak. Nie ma znaczenia, kto podj±³ decyzjê o l±dowaniu, kto zawini³. Istotne jest, ¿e by³a presja wagi obchodów, tego, ¿e ludzie czekali na uroczysto¶ci. Ta presja by³a tak silna, ¿e zapad³a decyzja ca³kiem nieodpowiedzialna, w jej wyniku 96 osób ponios³o tragiczn± i niepotrzebn± ¶mieræ, której mo¿na by³o unikn±æ. To wszystko jest jednym ci±giem nieodpowiedzialno¶ci. Jak s³usznie mówi Andrzej Wajda, pochówek na Wawelu spowoduje jeszcze wiêkszy podzia³ tego spo³eczeñstwa. Chcia³abym, aby¶my mieli mo¿liwo¶æ zadecydowania o tym, kto le¿y na Wawelu.
Czy ludzie maj± prawo czuæ siê rozczarowani t± decyzj±?
Oczywi¶cie, ¿e tak. Wiele osób, które szczerze i ciê¿ko prze¿ywa³y ¶mieæ prezydenta Kaczyñskiego, jest zawiedziona. Pewien taksówkarz powiedzia³ mi, ¿e po informacji o pochówku na Wawelu, natychmiast siê otrz±sn±³, bo go krew zala³a. My¶lê, ¿e ta decyzja, nieodpowiedzialna i nierozwa¿na, spowoduje, ¿e w poniedzia³ek ludzie skocz± sobie do garde³ tak, jak jeszcze tego nie widzieli¶my.
Spór polityczny to nie zawsze co¶ z³ego.
Nie zawsze. Dyskutujmy na tematy gospodarcze, socjalne, jak dzieliæ pieni±dze. S± tysi±ce wa¿nych problemów do rozwi±zania – choæby w kulturze czy edukacji - i ka¿da partia polityczna powinna mieæ mo¿liwo¶æ wypowiedzenia swojego zdania. Ale ten spór nie bêdzie dotyczy³ takich kwestii. Bêdzie k³ótnia o Wawel i o ocenê Lecha Kaczyñskiego.
*Izabella Cywiñska – re¿yserka teatralna i filmowa, autorka m.in. serialu Bo¿a podszewka, minister kultury i sztuki w rz±dzie Tadeusza Mazowieckiego, obecnie jest dyrektorem artystycznym Teatru Ateneum w Warszawie.
Na podobny temat
|
|
Aktualizacja ( 16.04.2010 )
|
|
Projekty Krytyki Politycznej
Serwis piracki
 Kiedy pojawi³y siê pierwsze informacje o ACTA? Ile czasu rz±dy trzyma³y
porozumienie w tajemnicy? Do kiedy umowê mog± podpisaæ inne pañstwa?
|
7. Berlin Biennale
demonstracja przeciwko ACTA
Protesty przeciw ACTA
Czytaj, co znajomi polecaj±
|
|
Centrum Kultury Nowy Wspania³y ¦wiat:
www.nowywspanialyswiat.pl
Gdy Chrystus umiera³ na krzy¿u raze...
Zupe³nie jakbym s³ysza³ pana Gadomski...