Krytyka Polityczna - Brązownicy

::: Sklep | Newsletter | Kalendarz | Nowy Wspaniały Świat | Trójmiasto | Cieszyn | Łódź | Kluby KP | Wydawnictwo KP | O nas | Kontakt :::

Nowość w sklepie KP!

Katalog Książek KP

Najnowszy numer KP

Komentarze

CYTAT DNIA

Jesteśmy zdolni zgasić słońce i gwiazdy, bo nie płacą dywidendy.
John Maynard Keynes

Książki w sklepie KP

Advertisement

Warto przeczytać

Order software online

Brązownicy

Drukuj

Krzysztof Tomasik

01.03.2010

Już dawno żadna publikacja nie wywołała takich kontrowersji, jak biografia Ryszarda Kapuscińskiego autorstwa Artura Domosławskiego. Cieszy, że przy okazji sporu o książkę mamy do czynienia z dyskusją na temat biografistyki, szkoda jedynie, że odbywa się ona na tak niskim poziomie.

Na temat Kapuścińskiego non-fiction wypowiedziały się już takie tuzy polskiego dziennikarstwa, jak Piotr Semka, Monika Olejnik, Tomasz Lis, czy Marek Beylin. To tylko wierzchołek góry lodowej, bo już ruszyli następni. Czytając kolejne głosy, trudno jednak pozbyć się uczucia rozmijania się z sednem problemu. A tym sednem jest oczywiście stosunek do wybitnych jednostek i kwestia tego, co można, a czego nie można o nich napisać. Obowiązujący schemat to brązownictwo.

Nie wiem jak to się stało, że jak dotąd nikt nie miał odwagi nazwać postępowania Alicji Kapuścińskiej po imieniu: skandal! Próba wstrzymania dystrybucji książki i uzasadnianie to nie kłamstwem, czy błędami, ale “naruszeniem dobrej pamięci o zmarłym mężu” jest skandalem i wpisuje się w najgorszą tradycję (polskiej!) biografistyki. Tym samym Kapuścińska znajduje się w towarzystwie takich osób, jak Władysław Mickiewicz, który wyszukiwał i niszczył dokumenty “kompromitujące” sławnego ojca, czy córki Marii Konopnickiej protestujące, gdy próbowano sprostować pewne “nieścisłości” dotyczące zaangażowania wieszczki w sprawę walki z zaborcami.

Jesteśmy naprawdę na początku drogi, skoro padają zarzuty o posługiwanie się plotką i informowanie o życiu prywatnym (Beylin), czy pytania w rodzaju: “czy takiej książki Rysiek by chciał” lub “czy [Domosławski] napisałby taką książkę za życia Ryśka” (Lis). Drodzy Panowie, to już naprawdę swoiste abecadło, ale dobrze: całościowa biografia możliwa jest właśnie dopiero po śmierci danej osoby, więc wiadomo, że za życia by wyglądała inaczej. I nie ma sensu pytać, czy taką książkę bohater, by chciał. Jeśli ktoś chciał przedstawić własną perspektywę, od tego jest swoista odmiana biografii zwana autobiografią. Natomiast biografia, a szczególnie dobra biografia polega na “zdzieraniu masek”, pokazywaniu autokreacji i ujawnianiu szczegółów z życia, także nieznanych. No i wreszcie nie ma biografii bez informacji o życiu prywatnym, więc przekonanie Beylina, że “sam Kapusciński” nie zasłużył, “na to, by „wywlekano” (!) osobiste sprawy jest nieporozumieniem. Kapuściński właśnie “zasłużył” skoro napisano o nim biografię.

Trudno nie mieć podziwu dla Domosławskiego, podjął się on bardzo trudnego zadania napisania o człowieku, którego dobrze znał i cenił. Nie uległ pokusie przedstawienia banalnej laurki, tylko zaprezentował książkę uczciwą, niejednoznaczną, idącą pod prąd panującym tu schematom pisania o “wielkich ludziach”, a tym samym wbrew wdowie, wydawnictwu, a po części także macierzystej gazecie. “Gazeta Wyborcza” w wydaniu sobotnio-niedzielnym pokazała zresztą swoją alternatywę dla pracy Domosławskiego dołączając dodatek “Moja wojna futbolowa” o reportażu Kapuścińskiego. Ta alternatywa to po prostu hagiografia.

Nie wiem, co zostanie dyskusji na temat Kapuściński non-fiction, byłoby idealnie, gdyby chociaż zadomowiło się przekonanie, że naruszeniem “dobrej pamięci” nie są takie, czy inne informacje z życia portretowanej postaci. Naruszaniem pamięci jest przemilczanie niewygodnych kwestii, cenzurowanie nienormatywności życia prywatnego i robienie ze skomplikowanych postaci pomników pozbawionych wątpliwości i paradoksów życia człowieka. Na takie traktowanie nikt nie zasługuje.

Komentarze

tasiemka1

|02.03.2010 09:31:31

mam wrażenie, że wczoraj w programie T. Lisa autor Kapusciński - non fiction nie
do końca potrafił się obronić. Lis zrobił z niego ostatniego chama i nawet
wyciszyli mu mikrofon.

kot	\|02.03.2010 11:22:21

Tasiemko na drugi raz u Lisa słuchaj co mówią, a nie oglądaj go. Usłyszysz co
innego niż Ci się wydawało.

z12	\|03.03.2010 13:35:24

nie przesadzalbym z tym skandalem. Zona RK ma prawo do swojej prywatnosci, co
nie zmienia faktu ze biografia jest bardzo dobra. Rzetelna, poparta bardzo
solidnym researchem.
Co ciekawe po przeczytaniu Kapuscinski Non-Fiction wcale
nie mam wrazenia ze ta ksiazka stawia go w zlym swietle. Po prostu pokazuje jego
rozne slabosci jak u kazdego czlowieka. Dzieki temu autor Wojny Futbolowej staje
sie teraz bardziej ludzki i przystepny.

karl.luna - Dzięki

|04.03.2010 16:25:08

W końcu ktoś napisał o książce inaczej niż napastliwie. Ta opinia tyczy się też
felietonu Cezarego Michalskiego. Myślę, że właśnie na taką biografię zasługuje
Ryszard Kapuściński - twierdzenie to opieram na tekstach o książce, a nie w
oparciu o jej treść, bowiem mieszkam za granicą i jeszcze trochę musze poczekać.
Gdyby spod pióra Domasławskiego wyszła laurka ku czci i pamięci jej bohater
mógłby pewnie przewrócić się w grobie. I już na zakończenie to dziwię się tym
wszystkim, którzy krytykują książkę a do tej pory jej nie przeczytali. To mi
przypomina najgorsze czasy zamordyzmu.

Napisz komentarz

Nick:

E-mail:

Strona www:

Tytu?:

UBBCode:

[b]

[i]

[u]

[url]

[quote]

[code]

[img]

Security Image

Prosz? wpisa? kod antyspamowy widoczny na obrazku.

Powered by !JoomlaComment 3.26

Na podobny temat

Aktualizacja ( 01.03.2010 )

« poprzedni artykuł		następny artykuł »

Felietony Krzysztofa Tomasika

Generated in 0.81255 Seconds