Krytyka Polityczna - Ostrowska: Dokonać niemożliwego

Nowość w sklepie KP!

Katalog Książek KP

Najnowszy numer KP

Komentarze

CYTAT DNIA

Pytałem decydentów MFW, jakie mają dowody na to, że ich neoliberalna polityka jest właściwa. Odpowiadali, że nie potrzebują dowodów. Wyglądało to tak, jakby chodziło im nie o politykę, lecz o religię. Ale to tylko część odpowiedzi. Forsowali taką politykę także dlatego, że chciało jej Wall Street. Niestabilność, kryzysy, łączenie firm, dzielenie firm to raj dla sektora finansowego, który robi na tym ogromne pieniądze.
Joseph E. Stiglitz

Książki w sklepie KP

Warto przeczytać

Order software online

Ostrowska: Dokonać niemożliwego - ocalić od zapomnienia

Joanna Ostrowska

27.07.2008

Trwa ostatni weekend 8. ENH, zamykający i podsumowujący to chyba najbardziej masowe wydarzenie filmowe w Polsce ostatnich lat.

Wczoraj w jednej z wrocławskich knajp, w miejscu, w którym każdy festiwalowicz musi wypić przynajmniej raz filiżankę kawy albo mocnego drinka, usłyszałam (a może lepiej podsłuchałam), że to najbardziej demokratyczny festiwal w Polsce. Zresztą cóż się dziwić, z własnego doświadczenie wiemy, że liczba dziennikarzy i gości we Wrocławiu ciągle rośnie. Coraz częściej zdarzają się z tego powodu awantury przed wejściem na salę. Demokracja nie faworyzuje nikogo i nawet aktorka z Ciszy Michała Rosy musi stać w długaśnej kolejce, by w końcu odejść z kwitkiem.

W konkursie polskim w tym roku ogromna niespodzianka - dokument Jolanty Dylewskiej Po-lin. Film bardzo specyficzny i nowatorski, który pokazuje zupełnie inny aspekt przedwojennego Jidyszlandu. Reżyserka dokonała rzeczy niemożliwej, umieszczając w swoim filmie materiały archiwalne nakręcone w latach 30. XX w. przez amerykańskich Żydów odwiedzających rodzinne strony. Na pierwszy rzut oka jest to film-hołd dla krainy zapomnianej, zniszczonej, nieistniejącej. Dodatkowo obraz został opatrzony komentarzami z Ksiąg Pamięci, czytanymi przed Piotra Fronczewskiego, które stanowią doskonałe uzupełnienie. Głos Fronczewskiego w pewien sposób hipnotyzuje, podobnie oddziałuje muzyka, a wszystko razem powoduje, że widz zostaje uwiedziony przez świat, o którego istnieniu wszyscy zapomnieli

Film Dylewskiej jest równocześnie spotkaniem z ostatnimi bezpośrednimi świadkami tamtych wydarzeń, z ludźmi, którzy byli cząstką żydowskiej społeczności. Na samym początku pojawiają się twarze Polaków, którzy jeszcze pamiętają, którzy chcą mówić o przeszłości. W tle słychać odgłos tykającego zegara. W walce o pamięć czas jest najważniejszą i jednocześnie najbardziej złowrogą kategorią. Film Dylewskiej to rodzaj świadectwa, kronika opisująca przeszłość na moment przed tragiczną zagładą.

Kolejną niespodzianką był dla mnie film Martwi geje, żywe lesbijki. Dokument nietuzinkowy, zaskakujący już od pierwszego ujęcia. Rosa von Praunheim nakręcił w bardzo oszczędny filmowo, klasyczny sposób wywiady z kilkoma osobami homoseksualnymi. Nie byłoby w tym nic dziwnego, gdyby nie fakt, że pokazane lesbijki to przede wszystkim młode aktywistki, które angażują się w walkę, natomiast geje to głównie panowie w podeszłym wieku, którzy najczęściej mają za sobą doświadczenia obozowe i stygmat różowego trójkąta.

W dziele Praunheim zachwyca przede wszystkim brak stereotypowego podejścia. Każda z pokazywanych historii jest jedyna w swoim rodzaju. Film osadzony jest bardzo mocno w niemieckim kontekście historycznym i politycznym, pokazując bardzo nowatorskie spojrzenie na świadka/ofiarę Holocaustu, który ma prawo do decydowania, czym będzie pamięć, który jest w pewien sposób wolny od wszelkiego tabu i nie odczuwa strachu przed potępieniem. Mam nadzieję, że w kolejnych latach pojawią się inne dokumenty dotykające podobnej tematyki, która tak naprawdę w Polsce jest kompletnie nieznana. Łudzę się, że ktoś wreszcie dostrzeże, że tabuizowanie i hierarchizacja ofiar są barbarzyńskimi mechanizmami, które prowadzą do zapomnienia.

Świadectwa przeszłości to podstawa pamięci, która obecnie stanowi przedmiot sporu wielu środowisk. Zadaniem twórców jest więc utrwalanie i zbieranie relacji ludzi, którzy w każdej chwili mogą odejść.

Komentarze

Dodaj nowy