Seminarium „Gdzie kończy się Zachód?” – organizowane we współpracy z Claire Bishop w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie – jest wkładem Muzeum w międzynarodowy projekt badawczy „Former West” („Były Zachód”). Pierwsze seminarium z tego cyklu, zatytułowane „1968 – 1989”, odbyło się w Warszawie półtora roku temu, a książka zbierająca teksty i dyskusje o tych dwóch momentach zwrotnych w polityce i sztuce otwiera serię wydawniczą Muzeum Sztuki Nowoczesnej.

Projekt „Former West”, poruszając kwestie nowych konfiguracji w Europie po przełomie roku 1989, dał impuls do badań poświęconych rozwojowi sztuk wizualnych w byłym Związku Radzieckim.

Dla przekształcania się  Zachodu w „były Zachód” znaczący wydaje się fakt, iż mimo rosnącego zainteresowania, z jakim spotyka się  tam sztuka obszaru postsowieckiego, praktyki artystyczne tego regionu wciąż nie są w adekwatny sposób opisane. Język sztuki zachodniej zdaje się niewystarczający i – tak samo jak podział na „Wschod” i „Zachod” – zdezaktualizowany i niedostosowany do opisu przemian i nowych zjawisk. Jednocześnie, po przełomach roku 1989 i 1991 (rozpad ZSRR), wśród wschodnioeuropejskich artystów można zauważyć tendencję do przyjmowania jednej z dwu przeciwstawnych postaw: zdecydowanej akceptacji Zachodu i „naturalnej doń przynależności” lub całkowitego oddzielenia się od niego, a nawet odrzucenia zachodnich modeli.

W tym kontekście fenomen sztuki rosyjskiej lat ‘90. i ’00. wydaje się niezwykle istotny. Pomimo dominującego (często wręcz kolonialnego) charakteru kultury zachodniej, sztuka rosyjska rzadko przyjmowała zachodnie wzorce, najczęściej przechodząc wobec nich obojętnie, adoptując je tylko w czysto technicznym i lokalnym sensie lub zdecydowanie je odrzucając. Sztuka z byłego Związku Radzieckiego zdaje się być zupełnie osobna: nie poddaje się klasyfikacjom i mimo, że geograficznie nieodległa, pozostaje nieznana i pewien sposób niedostępna.

Celem seminarium jest zbadanie współczesnych zjawisk artystycznych na obszarze byłego Związku Radzieckiego i próba wypracowania alternatywy dla tego, co – bardzo generalizując – określa się mianem sztuki „byłego Wschodu”. Seminarium ma też pokazać złożoność i stopniowalność opozycji „Wschód – Zachód”, która stoi w centrum zainteresowania projektu „Former West” i którą będziemy krytykować, komplikować i rozszerzać. Będziemy także badać granice i ograniczenia totalizującego dzisiejsze myślenie pojęcia „Zachodu” i jego słownika. Chcemy zająć się tymi aspektami współczesnej sztuki wizualnej oraz dyskursu, których „Zachód” nie jest w stanie właściwie opisać w ramach istniejących terminologii. W tym sensie seminarium wprowadza kontrapunkt w badania „byłych” – i Wschodu, i Zachodu.

W seminarium udział wezmą : Boris Groys, Ekaterina Degot, Viktor Misiano, Keti Chukhrov, David Riff, Alexei Penzin, Ilya Budraitskis,  Edit Andras, Inke Arns, Sarah Wilson, Tomas Pospiszyl, Olga Bryulikvetska, Nadim Samman, Maciej Gdula.

wstęp wolny, zgłoszenia prosimy kierować na: info [ at ] artmuseum.pl

Program seminarium.

Na podobny temat

• Warszawa: Fabryki kreatywności/ Industries of Creativity
• Warszawa: Czy można obalić kapitalizm kognitywny?
• Wykłady w Muzeum: Teorie nowoczesności
• Warszawa: Kto, jak i dla kogo buduje obraz historii w nowych polskich muzeach?
• Warszawa: Kunst=Kapital?