Zapraszamy na wydarzenia związane z projektem Joanny Rajkowskiej „Minaret”.

Marsz Tyłem  - akcja w przestrzeni miejskiej wokół „Minaretu” Joanny Rajowskiej

29 czerwca, wtorek, godz. 18.oo, start przy wejściu głównym do katedry.

Najpierw była katedra. Zanim dołączyła do niej synagoga, musiało minąć tysiąc lat. Wiek później pomiędzy nimi na bazie nieczynnego komina miał powstać symboliczny Minaret. Ale zapewne nie powstanie. Lęk przed Obcym okazał się zbyt silny. Synagogę zniszczono podczas wojny i do dziś służy poznaniakom jako pływalnia. Katedra trwa.

29 czerwca o 18.00 chcemy przejść od jak najbardziej realnej katedry pod nieistniejącym jeszcze minaretem-kominem do synagogi-pływalni. Tyłem. Nie, nie będzie to manifestacja, raczej wydarzenie w przestrzeni wewnętrznej uczestników marszu. Spróbujemy poczuć ciałem linię pomiędzy tymi trzema miejscami.

Idąc tyłem, uważamy na każdy krok, potrzebujemy pomocy innych osób i zaufania do nich. Uwaga i świadomość są wyostrzone, tworzy się zupełnie nowy wymiar, choć ani na chwilę nie opuszcza się rzeczywistości. W tym nowym miejscu, przez przeżycie, przez poczucie w ciele można będzie na chwilę zbudować połączenie. Nie tylko pomiędzy trzema wielkimi tradycjami. Także pomiędzy tym, co w nas dominujące, wypierane i zniszczone.

Marsz Tyłem jest wydarzeniem otwartym, może w nim pójść każdy. Zapraszamy także wolontariuszy, którzy poprowadzą uczestników w trudniejszych miejscach. Całe przejście potrwa ok. 23 minut. Prosimy zabrać wygodne obuwie.

Autorka akcji: Hanna Gill-Piątek


Panel dyskusyjny „Efekt Minaretu”
30 czerwca, środa, godz. 15.oo, Pasaż Kultury na Starym Rynku

Panel poświęcony zostanie działaniom, które zrodziły się w efekcie prezentacji i starań o realizację projektu Joanny Rajkowskiej „Minaret” w przestrzeni publicznej Poznania. Mija właśnie rok od pierwszej prezentacji projektu podczas zeszłorocznego Festiwalu Malta. Kontekst pracy nad „Minaretem” jest dziś zdecydowanie inny niż rok temu. Co się na tę zmianę złożyło? Jaka jest nasza na nią odpowiedź?

W sposób szczególny chcielibyśmy zastanowić się nad planowanym programem edukacyjnym dla liceów poznańskich. Programem, który wypływa z  parametrów działania projektu „Minaret”, a poświęcony jest wielokulturowości Poznania. Jak uczyć relacji wobec innych kultur, jak łączyć sztukę i naukę – na te pytania odpowiadać będą paneliści, wśród których znajdą się: autorka projektu – Joanna Rajkowska, kierownik zespołu pracującego nad programem edukacyjnym - prof. Wojciech Burszta wraz z dr Izabelą Czerniejewską, dr hab. Jacek Schmidt, współautor projektów badawczych nad heterogenicznością kulturową Poznania, sekretarz Centrum Badań Migracyjnych UAM oraz dr Monika Bobako i dr Mariusz Turowski, w których projektach edukacyjnych na Uniwersytecie w Poznaniu i we Wrocławiu projekt „Minaret” stał się jednym z odniesień do budowanej refleksji. Panel poprowadzi kuratorka projektu „Minaret” - Dorota Grobelna.


„Minaret” - projekt Joanny Rajkowskiej powstały z myślą o przestrzeni publicznej Poznania

Projekt w trakcie realizacji

W ubiegłym roku Joanna Rajkowska zaproponowała architektoniczną interwencję w panoramę centrum Poznania, zakładającą przekształcenie nieczynnego komina górującego nad zabudowaniami dawnej fabryki papieru przy skrzyżowaniu ulic Estkowskiego i Garbary - w formę minaretu.

Obiekt, jaki Rajkowska zdecydowała się stworzyć w Poznaniu, jest odbiciem minaretu, jaki pamiętała z pobytu w Dżeninie na Zachodnim Brzegu Jordanu. Tuż przed przyjazdem na rezydencję artystyczną do Poznania (na zaproszenie wiceprezydenta Macieja Frankiewicza) prowadziła tam warsztaty dla młodzieży w obozie dla uchodźców. Minaret Wielkiego Meczetu z Dżenin jest jednym z najwspanialszych zabytków architektury ottomańskiej (z XVI wieku) w Palestynie.

Koncepcja projektu „Minaret” zaprezentowana została po raz pierwszy na Festiwalu Malta w 2009 roku. Jak mówi artystka: „Jeśli Minaret stanie, zmieni charakter całego otoczenia w surrealny sposób. Znajome stanie się obce. Inaczej będą się prezentować czerwone, ceglane budynki, puste ściany, mur wokół zabudowań i wielkoformatowe reklamy. Trzeba będzie podjąć wysiłek, żeby miejsce na nowo rozpoznać, zrozumieć i przyswoić. Minaret ma nadać okolicy egzotyczny charakter, ma uczynić z niej Miejsce. Owo miejsce powstanie z napięcia pomiędzy swojskim i obcym, znajomym i wymagającym”. Projekt ma szanse skłonić mieszkańców miasta do refleksji nad wielokulturowością i zachęcić do odpowiedzialnego współkreowania przestrzeni publicznej.

Projektowi towarzyszą  działania edukacyjne.

Koncepcja: Joanna Rajkowska
Kuratorka: Dorota Grobelna
Zespół: Dominika Pierunek, Wiktoria Szczupacka, , Hanna Gill-Piątek, Mateusz Witkowski, Rafał Żurek (wcześniej: Katarzyna Czarnecka, Jakub Dąbrowski)
Produkcja: Fundacja MALTA
Partnerzy: Poznańskie Stowarzyszenie Inicjatyw Teatralnych, Krytyka Polityczna, Pracownia Pytań Granicznych UAM, Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie
Partnerzy medialni: „Le Monde Diplomatique” (edycja polska)

Podziękowania dla Osmana Kavala z Anadolu Kültür. 

dr Monika Bobako - filozofka, adiunkt w Pracowni Pytań Granicznych UAM w Poznaniu, krytyczka feministyczna; niebawem opublikowany zostanie jej doktorat: „Demokracja wobec różnicy. Multikulturalizm i feminizm w perspektywie polityki uznania”; autorka min. interdyscyplinarnego cyklu teorii postkolonialnej w PPG UAM; koordynuje współpracę PPG UAM z Fundacją Malta przy projekcie „Minaret”, jej owocem będzie wydanie postkolonialnego numeru „Nowej Krytyki”

prof. Wojciech Burszta – koordynator Minaretowego programu edukacyjnego dla liceów poznańskich; kierownik Katedry Antropologii Kultury w Szkole Wyższej Psychologii Społecznej; pracuje także w Zakładzie Badań Narodowościowych Instytutu Slawistyki PAN w Poznaniu; do 2003 profesor Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza. Visiting scholar m.in. na Oxford University, Yale University, University of Illinois; Od 2005 prowadzi prace badawcze w Szkole Wyższej Psychologii Społecznej; przewodniczący Rady Naukowej kwartalnika Kultura Popularna, redaguje półrocznik Sprawy narodowościowe. Seria Nowa, zasiada w radzie naukowej kwartalnika Kultura Współczesna

dr Izabela Czerniejewska – członkini zespołu pracującego nad Minaretowym programem edukacyjnym dla liceów poznańskich; antropolog kultury, filozofka; zajmuje się edukacją wielokulturową (doktorat: „Edukacja wielokulturowa w Polsce w perspektywie antropologii”), problematyką uchodźców i integracją społeczną cudzoziemców; prowadzi zajęcia z tego zakresu dla studentów pedagogiki w WSNHiD w Poznaniu oraz szkolenia i warsztaty dla młodzieży, nauczycieli i organizacji pozarządowych; współautorka książki „Uchodźca. Mój dobry sąsiad” skierowanej do nauczycieli i uczniów

Hanna Gill-Piątek – autorka „Marszu Tyłem” – akcji w przestrzeni miejskiej wokół „Minaretu” Joanny Rajkowskiej w ramach tegorocznego Festiwalu Malta; jest graficzką, społeczniczką, buddystką; pomysł „Marszu Tyłem” narodził się podczas żywej dyskusji, która przetoczyła się przez stronę Krytyki Politycznej po antyislamskich manifestacjach w Warszawie wiosną 2010 roku
Dorota Grobelna – kuratorka projektu „Minaret”; historyczka kultury; koordynatorka i kuratorka projektów sztuki publicznej

Joanna Rajkowska - autorka projektu publicznego „Minaret”; jedna z najbardziej interesujących współczesnych polskich artystek sztuk wizualnych; autorka filmów, instalacji oraz akcji i interwencji artystycznych w przestrzeni publicznej i projektów społecznych (Camping Dżenin w Palestynie); w ostatnich latach zrealizowała szeroko komentowane prace: Pozdrowienia z Alej Jerozolimskich (2002 – 2009) i Dotleniacz (2006 – 2007); laureatka Paszportu „Polityki” (2007) i prestiżowej Nagrody Wielkiej Fundacji Kultury (2010); w tym roku wydana została książka poświęcona jej twórczości: „Rajkowska. Przewodnik Krytyki Politycznej”; (www.rajkowska.com)

dr hab. Jacek Schmidt - antropolog kulturowy, adiunkt w Zakładzie Studiów Europejskich i Krytyki Kulturowej Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej UAM oraz sekretarz Centrum Badań Migracyjnych UAM; współautor i realizator trzech projektów badawczych związanych z problematyką migracji – w tym projektu: „Cudzoziemcy w Polsce. Heterogeniczność kulturowa ośrodków wielkomiejskich na przykładzie Poznania” oraz badań nad instytucjami kulturalnymi Poznania ( w tym Filharmonii, Poznańskiego Teatru Tańca, teatrów i muzeów); autor i redaktor książek o Wielkopolsce

dr Mariusz Turowski – filozof  polityki, adiunkt w Zakładzie Filozofii Społecznej i Politycznej Instytutu Filozofii Uniwersytetu Wrocławskiego; dyrektor naukowy Stowarzyszenia Instytut Studiów Nad Islamem; publicysta i tłumacz współpracujący między innymi z Lewą Nogą, polską edycją miesięcznika Le Monde Diplomatique, oraz prowadzący serwis internetowy Forum filozofii politycznej i krytyki społecznej; redaktor naczelny muzułmańskiego czasopisma kulturalno-społecznego As-Salam; współredaktor książek: „Demokracja – konflikt – wykluczenie”, „Widma Trzeciego Świata”, współautor książki „Fenomen nierówności społecznych”; ekspert projektu „Minaret”, autor planowanego na październik sympozjum poświęconego islamowi i islamofobii – zainspirowanego min. budową „Minaretu” w Poznaniu, podejmującego refleksję nad praktyką naszego - krajowego i europejskiego -spotykania „muzułmańskiego innego”

Na podobny temat

• Poznań, 7 lipca: „Minaret” Joanny Rajkowskiej
• Poznań: Minaret
• Minaret lekarstwem na kryzys?
• Poznań, 22 kwietnia: Spotkania z Joanną Rajkowską
• Rajkowska: Minaret