„Powtórzenie” to dokumentalny zapis odtworzenia Stanford Prison Experiment – słynnego eksperymentu psychologicznego z 1971 roku, przeprowadzonego przez profesora Philipa Zimbardo. Dotyczył on generowania agresji i mechanizmów posłuszeństwa w warunkach „laboratoryjnych” – wymagał odizolowania grupy wolontariuszy wcielających się w rolę więźniów i strażników.

Film Żmijewskiego  zosatał wyselekcjonowany do Pawilonu Polskiego na 51. Międzynarodowej Wystawie Sztuki w Wenecji. W Polsce wzbudził gwałtowne reakcje – krytykowano go między innymi za mało dramatyczny, odbiegający od oryginału przebieg i „aktorstwo” uczestników projektu. Co ciekawe, poza granicami Polski o „Powtórzeniu” wypowiadano się entuzjastycznie. Magazyn „Frieze” wybrał film jako jedno z najważniejszych 10 wydarzeń biennale. W podobnym duchu pisano o projekcie Żmijewskiego w „Artforum”, „Le Monde” czy „The Washington Post”. Philip Zimbardo będzie pisał o „Powtórzeniu” w swojej nowej książce.

Komentarz do filmu wygłosi dr Joanna Tokarska-Bakir – antropolog, adiunkt w Katedrze Etnologii i Antropologii Uniwersytetu Warszawskiego. Po seansie planowana jest dyskusja z udziałem artysty i kuratora projektu Joanny Mytkowskiej.

Artur Żmijewski urodził się w 1966 roku, w latach 1990-1995 studiował w pracowni rzeźby prof. Grzegorza Kowalskiego w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Swoje prace prezentował na wielu wystawach w Polsce i zagranica: miedzy innymi w Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski w Warszawie (1998), Galerii Peter Kilchmann, Zurych (2002), Galerie für Zeitgönosische Kunst, Lipsk, Fundacji Galerii Foksal, Warszawa (2003), a ostatnio na dużej wystawie retrospektywnej w MIT List Visual Arts Center w Bostonie (2004). Jest laureatem nagrody Fondazione Sandretto Re Rebaudengo Per L’Arte w 2000. Najchętniej używanym przez artystę medium jest film para-dokumentalny, polegający na prowokowaniu niecodziennych sytuacji i niemal laboratoryjnej obserwacji ich rozwoju i rezultatów. Do jego najgłośniejszych prac należą: „Oko za oko” (1998) - pokazujący niepełnosprawne osoby, którym zdrowi użyczają brakujących kończyn, tworząc osobliwe humanoidalne hybrydy, „Lekcja Śpiewu 2”(2003) - głuche dzieci próbują śpiewać kantaty Jana Sebastiana Bacha w kościele Św. Tomasza w Lipsku, ponosząc spektakularna klęskę a jednak tworząc nowy muzyczny język, „KR WP” (2000) - nadzy żołnierze z kampanii reprezentacyjnej są poddawani regularnej musztrze, pokazując swoja cielesna słabość, „Nasz Śpiewnik” (2003), nakręcony w Izraelu, dokumentacja muzyczno-emocjonalnej pamięci starszych osób, które opuściły Polskę w latach 30. i 40., przypominają sobie piosenki z dzieciństwa, z których większość to patriotyczne utwory, uchodzące za rdzeń polskiej tożsamości narodowej. Artur Żmijewski śledzi ułomność, deficyty, niespełnienia oraz wszelkie inne wyznaczniki wykluczenia społecznego. Posługując się indywidualnym dysfunkcjonalnym ciałem tworzy metafory relacji społecznych w bardziej globalnym wymiarze. W jego pracach napięcie generowane jest poprzez wyjście z ról społecznych albo złamanie przyjętych reguł. Artysta podkreśla społeczne ograniczenia, konwenanse, według których akceptowana jest odmienność, stale obecne w naszym życiu kanony estetyczne, kody moralne, i pułapki, jakie wiążą się z hegemonia, często błędnie rozumianej, politycznej poprawności.

Na podobny temat

• Powtórzenie w REDakcji KP
• „Powtórzenie” w Zachęcie
• Gniezno: Żmijewski Fest
• Kalisz, 20 marca: „Katastrofa”
• Trójmiasto: Żmijewski - artysta polityczny