Tadeusz Kowalik (1926) - absolwent Wydz. Prawa UW i Instytutu Nauk Społecznych przy KC PZPR (członek 1948-1968). Obecnie profesor nauk humanistycznych i ekonomicznych w Instytucie Nauk Ekonomicznych PAN oraz Wyższej Szkole Społeczno-Ekonomicznej w Warszawie.

Książka jest pomyślana jako krytyczna analiza dokonań polskiej transformacji w okresie poprzedzającym wejście do Unii Europejskiej. Krytyka moja opiera się na dwóch związanych ze sobą przesłankach: nowy ład społeczno-ekonomiczny oceniam nie tyle z punktu widzenia dynamiki wzrostu gospodarczego i międzynarodowej konkurencyjności, ile umiejętności wykorzystania zasobów siły roboczej oraz zaspokajania materialnych potrzeb głównych grup społecznych, istniały i nadal istnieją bowiem alternatywne rozwiązania systemowe. Radykalna krytyka ma służyć sformułowaniu programu naprawy, a przynajmniej rozpoczęciu debaty programowej. Autor jest przekonany, że wejście do UE, a zwłaszcza obecny kryzys światowy powinny skłaniać do przewartościowania dotychczasowej polityki zmian systemowych; przyjrzenia się zróżnicowaniu systemowemu wewnątrz UE i wykorzystania doświadczenia najlepszych, doświadczenie najbardziej sprzyjające potrzebom społeczeństwa polskiego.

Uświadomienia sobie utraty, istniejących w 1989 roku, lepszych wyborów powinno mobilizować do działań naprawczych. Powracam do tego w końcowej części książki. Mam nadzieję, że obecnie główna teza książki nie brzmi już egzotycznie. W połowie lat 90. określiłem polski ład społeczno-ekonomiczny jako „jeden z najbardziej niesprawiedliwych ustrojów społeczno-ekonomicznych w Europie drugiej połowy XX wieku”, a solidarnościową rewolucję – jako epigońsko-mieszczańską (Kowalik, 1996). Amerykański politolog David Ost dowodził w książce Klęska Solidarności (2006) oraz
w artykułach i wywiadach, nie tylko (tytułowej) klęski tego ruchu społecznego, lecz także tego, że powstały u nas ustrój nie odpowiada nawet podstawowym kryteriom kapitalizmu liberalno-demokratycznego, którego pierwowzorem jest system północnoamerykański i brytyjski.

Fragment przedmowy do książki www.polskatransformacja.pl [czytaj więcej]

Na podobny temat

• Fotorelacja: Odczyt Tadeusza Kowalika
• Kraków, 30 maja: Wykład prof. Kowalika
• Odczyt w TR: Tadeusz Kowalik
• Poznań: Ósemki zapraszają na spotkanie z prof. Kowalikiem
• 11 grudnia: Kobiety na zielonej wyspie. Kryzys w Polsce a kwestie gender.