Zapraszamy na drugą debatę z cyklu Czy wiesz, że masz gender? Płeć lokalna. Dr Kinga Dunin  i dr Tomasz Kitliński rozmawiać będą o pierwszym polskim wydaniu książki Uwikłani w płeć autorstwa filozofki gender i queer Judith Butler. Wstęp: Olga Tokarczuk. Premiera: 31 października.
21 października, wtorek, godz. 18.00, Kawiarnia Artystyczna Hades, Peowiaków 12, Lublin

 — 
Kinga Dunin jest autorką książek „Tabu” (W.A.B. 1998), „Obciach” (W.A.B. 1999), „Karoca z dyni” (Sic! 2000), „Czytając Polskę” (W.A.B. 2004) i „Zadyma” (Wydawnictwo Literackie 2007). Wykładowczyni socjologii, felietonistka „Wysokich Obcasów” i panelistka programu „Lepsze książki” w TVP Kultura. Członkini zespołu KP.

Tomek Kitliński ukończył studia u filozofki feministycznej Julii Kristevej. Wydał o niej książkę „Obcy jest w nas. Kochać według Julii Kristevej” (Aureus 2001), a wspólnie z Pawłem Leszkowiczem „Miłość i demokracja. Rozważania o kwestii homoseksualnej w Polsce” (Aureus 2005). Stworzył instalację dźwiękową i wizualną „Wszyscy rodzimy się biseksualni” (Centrum Sztuki Współczesnej Łaźnia w Gdańsku).

Eseje Judith Butler, Kingi Dunin i Tomka Kitlińskiego znalazły się w tomach „Lektury inności” (Elipsa 2007) i „Homofobia po polsku” (Sic! 2004).

Dunin i Kitliński wygłaszali referaty na konferencjach, m.in. „Histeria w kulturze” w Galerii Narodowej Zachęta i „Mniejszości literackie inne” na Sorbonie. Angażowali się w kampanie społeczne „Niech nas zobaczą” i „T-shirty dla wolności”.

 — 
O PROJEKCIE

Problem dyskryminacji ze względu na płeć z trudem przebija się w Polsce do świadomości publicznej. Z pozoru wydaje się, że problem jest marginalny  –  konstytucja RP gwarantuje przecież równą ochronę praw i wolności obywatela bez względu na płeć, największy dziennik opiniotwórczy w Polsce publikuje feministyczny dodatek, a do tego jeszcze kobieta jest prezydentem stolicy. W  mediach jawi nam się więc obraz kraju wolnych i równych mężczyzn i kobiet, gdzie dyskryminacja może się, owszem, zdarzyć, ale nikt rozsądny nie potraktuje jej jako zjawiska normalnego. W rzeczywistości jednak cały szereg praktyk dyskryminujących ma nieraz subtelny, symboliczny charakter, jak np. pobłażliwy paternalizm w dyskusjach, podkreślanie rzekomo „naturalnego” charakteru podziału ról płciowych, sprowadzanie problemów kobiet do fanaberii „grupki feministek z Warszawy” czy niedopuszczanie kobiet do udziału w publicznych debatach w kwestiach ogólnospołecznych. Projekt Czy wiesz, że masz gender? ma na celu pokazanie właśnie tego, jak bardzo polską politykę i życie społeczne określają sprawy płci i nierówny status kobiet i mężczyzn. 

Zjawisko dyskryminacji ze względu na płeć występuje wszędzie, ale szczególnie nasilone (i zarazem najtrudniej zauważalne) jest poza środowiskiem wielkomiejskim. Dlatego Krytyka Polityczna organizuje tym razem cykl debat w miastach średniej wielkości. Spotkania mają się stać forum dyskusji działaczek i działaczy feministycznych o uznanej renomie ze społecznościami lokalnymi  –  nie tylko środowiskami feministycznymi, ale także samorządowymi, ludźmi lokalnych mediów czy przedsiębiorcami. Tematem otwartych dla publiczności spotkań mają być przede wszystkim lokalne konteksty dyskryminacji  –  m. in. udział kobiet w samorządach, płciowy rozkład bezrobocia czy nierówność płac w regionie.

Integralną częścią projektu jest także publikacja książki Judith Butler Uwikłani w płeć. Najważniejsza praca słynnej amerykańskiej filozofki feministycznej poszerzyć ma horyzonty teoretyczne w polskiej debacie o płci, której społecznie konstruowany charakter nie jest jeszcze dostatecznie uświadomiony. O ile bowiem pojęcie gender (płci kulturowej) na Zachodzie stanowi oczywisty element politycznego słownika, to w Polsce wciąż za oczywisty uznaje się „naturalny”, tzn. biologiczny podział  ról płciowych. 

Projekt łączy perspektywę akademicką i lokalny kontekst problemu dyskryminacji. Tym samym najnowsze osiągnięcia nauk społecznych służyć mają upowszechnianiu idei  –  ale także uświadomieniu konkretnych problemów, jakie w całej Polsce dotykają nas wszystkich.

Pierwsza debata z cyklu odbyła się 13 października w Olsztynie. Cykl zakończy premiera książki Judith Butler w Warszawie.

 
 — 

O KSIĄŻCE

Uwikłani w płeć to najważniejsza praca w historii intelektualnej ruchu feministycznego. Książka, która w latach 90. XX wieku zapoczątkowała teorię queer, przekształcając całą scenę filozoficznych i feministycznych dyskusji dotyczących kwestii różnicy seksualnej. Judith Butler polemizuje z najważniejszymi twórcami z dziedziny teorii feminizmu, psychoanalizy i poststrukturalizmu: Simone de Beauvoir, Julią Kristevą, Zygmuntem Freudem, Claudem Levi-Straussem, Jacquesem Lacanem, Jacquesem Derridą i Michelem Foucaultem. Klasyka w swej dziedzinie i lektura obowiązkowa nie tylko na Gender Studies. Pierwsza książka Judith Butler po polsku!

Czytając tę książkę, testujmy jej idee w fantazji, próbujmy sobie wyobrazić świat, jaki powstałby, gdyby idee Judith Butler zostały wprowadzone w życie. Kto wie, czy nie byłby to przewrót na miarę kopernikańskiego?
Olga Tokarczuk, fragment wstępu

Uwikłani w płeć to klasyczna już dziś, obowiązkowa lektura nie tylko dla studentów i badaczy zajmujących się tematyką ciała i feminizmem, ale dla wszystkich zajmujących się filozofią, psychoanalizą czy szeroko rozumianą teorią kultury. Nie sposób uprawiać dziś refleksji nad płcią w kulturze bez znajomości tej przełomowej pracy.
Prof. dr hab. Maria Janion, Instytut Badań Literackich PAN

Wraz z książką Butler otrzymujemy feministyczną krytykę dyskursu feministycznego, interesującą i naprawdę wybuchową.
„Süddeutsche Zeitung”

Judith Butler (1956)  –  profesorka literatury porównawczej i retoryki University of California w amerykańskim Berkeley, zajmuje się teoriami władzy, seksualności, tożsamości i płci, twórczyni i prekursorka teorii queer, jedna z czołowych postaci ruchu feministycznego II połowy XX wieku, radykalna krytyczka wszelkich postaci esencjalizmu tożsamościowego, autorka licznych prac teoretycznych, m. in. Bodies that Matter: On the Discursive Limits of „Sex” (1993), The Psychic Life of Power: Theories of Subjection (1997), Excitable Speech: A Politics of the Performative (1997, wyd. polskie ukaże się w 2009 nakładem Wydawnictwa Krytyki Politycznej), Undoing Gender (2004), Giving an Account of Oneself (2005).

DANE KSIĄŻKI

Autorka: Judith Butler
Tytuł: Uwikłani w płeć
Seria Idee, t. 13
Kategoria: filozofia, socjologia, gender studies
Gatunek: esej
Wstęp: Olga Tokarczuk
Tłumaczenie i posłowie: Karolina Krasuska
Tytuł oryginału: Gender Trouble
Projekt okładki: Twożywo
ISBN 978-83-61006-33-6 (okładka miękka), 978-83-61006-35-0 (okładka twarda)
Format: 145 x 205
Liczba stronic: 262
Wydawnictwo Krytyki Politycznej
Miejsce i data wydania: Warszawa 2008
Cena: 29,90 zł (okładka miękka), 39,90 zł (okładka twarda)
Premiera: 31 października 2008

Premierze książki towarzyszy ogólnopolski cykl debat „Czy wiesz, że masz gender?”. Publikacja ukazuje się przy wsparciu Instytutu Książki oraz Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej.

Na podobny temat

• Bytom: Czy wiesz, że masz gender?
• Uwikłani w płeć
• Warszawa: Czy wiesz, że masz gender?
• Warszawa: Dyskusja o Butler
• „Uwikłani w płeć” w księgarni KP!