Jan Smoleński: Czy to prawda, że - jak sugerują niektórzy publicyści - w tym roku nagrodę Nobla z ekonomii otrzymał publicysta i felietonista głównie za ataki na prezydenta USA George’a W. Busha?

Adam Leszczyński: Nagrodę dostał wybitny ekonomista, który jest także publicystą politycznym. Wkład Krugmana w teorię handlu międzynarodowego (za który to otrzymał nagrodę) jest ciekawy także dla niespecjalistów - np. dlatego, że według niego istnieją sytuacje, w których protekcjonizm gospodarczy przynosi korzyści ekonomiczne. To dla liberalnego ekonomisty pogląd obrazoburczy.

Krugman równocześnie jest jednak zwolennikiem wolnego handlu: uważa, że sytuacje, w których protekcjonizm ma sens, występują bardzo rzadko, a państwo - każde państwo - jest zbyt nieudolne, aby je wykorzystać.

W czym teorie Krugmana odbiegają od konserwatywno-liberalnych zasad ekonomicznych?

Krugman nie jest dogmatykiem. Uważa, że wolny rynek znakomicie rozwiązuje pewne problemy - np. sprawia, że mamy do wyboru wiele samochodów, komputerów czy jogurtów o różnych cenach i jakości. Zapewnia także innowacyjność i rozwój technologii, bo konkurencja go wymusza. I z jednym, i z drugim np. socjalizm w stylu radzieckim radził sobie źle albo wcale.

Wolny rynek i prywatyzacja nie są jednak dobre na wszystko. Krugman jest np. radykalnym i wpływowym krytykiem amerykańskiego systemu opieki zdrowotnej (Stany Zjednoczone to jedyny kraj rozwinięty na świecie, który nie gwarantuje ubezpieczenia wszystkim obywatelom). Dowodzi, że konkurencja na rynku ubezpieczeń zdrowotnych przynosi - wbrew doktrynie - bardzo złe skutki, m.in. dlatego, że firmom ubezpieczeniowym bardziej opłaca się skupiać na odmawianiu usług „ryzykownym” (czyli np. przewlekle chorym klientom) niż zapewniać im dobrą opiekę. W efekcie system amerykański jest najdroższy na świecie, ma rekordowe koszty administracyjne, a przy tym zapewnia Amerykanom - zwłaszcza biedniejszym - dużo gorszą opiekę od francuskiego czy brytyjskiego (gdzie państwowy ubezpieczyciel gwarantuje każdemu opiekę). Jest także obciążeniem dla amerykańskiej gospodarki, bo pracodawcy muszą płacić bardzo wysokie składki zdrowotne (gdyby je płacili wszyscy, byłyby niższe).

Z punktu widzenia kogoś, kto uważa wolny rynek za wynalazek Szatana, Krugman należy do szatanów mniejszych, bo bo bez wątpienia jest zwolennikiem demokratycznego kapitalizmu i uważa go za najlepszy ze znanych ustrój gospodarczy. Dla liberałów w stylu Miltona Friedmana - takich jak mój kolega z redakcji „Gazety” Witold Gadomski - Krugman jest jednak figurą podejrzaną, bo nie wierzy w liberalne dogmaty, tylko podchodzi do nich pragmatycznie.

Czy nagrodę dla Krugmana można uznać za przełomową, za znak zmieniającego się paradygmatu w ekonomii?

Ostatnio komitet przyznający Nagrody Nobla z ekonomii zwykle dzielił je pomiędzy dwóch czy trzech uczonych. Krugman dostał Nobla sam, chociaż - jako teoretyk handlu - mógł się nim podzielić z dwoma czy trzema kolegami o równie ważnym dorobku. To można uznać za sygnał wysłany przez komitet noblowski: Nobel dla Krugmana to nagroda dla ekonomii zaangżowanej. Krugman uważa, że skala nierówności w dochodach - które są dziś w świecie zachodnim rekordowo wysokie - nie wynika z żadnych „obiektywnych konieczności gospodarczych”, tylko ze świadomych decyzji politycznych konserwatystów w stylu Reagana i Thatcher. Społeczeństwo kapitalistyczne, ale równocześnie dużo bardziej równe i sprawiedliwsze niż to, w którym żyjemy, jest nie tylko możliwe, ale jest w naszym zasięgu. I warto o nie walczyć.

Nie oznacza to oczywiście, że ekonomiści en masse nagle przestaną być zwolennikami wolnego rynku i własności prywatnej. Tak czy inaczej - to duża zmiana.

Komentarze

Dodaj nowy

Toto   |18.10.2008 11:31:15 Krugman uważa, że skala nierówności w dochodach - które są dziś w świecie zachodnim rekordowo wysokie - nie wynika z żadnych obiektywnych konieczności gospodarczych, tylko ze świadomych decyzji politycznych konserwatystów w stylu Reagana i Thatcher. Społeczeństwo kapitalistyczne, ale równocześnie dużo bardziej równe i sprawiedliwsze niż to, w którym żyjemy, jest nie tylko możliwe, ale jest w naszym zasięgu. I warto o nie walczyć. null A co jest bardziej obiektywna przeslanka w ksztaltowaniu sie poziomów i struktury plac…mechanizm rynkowy bedacy odzwierciedleniem tysiecy badz milionow autonomicznych decyzji jednostek ekonomicznych czy celowe i scisle zdeterminowane dzialanie w imie tzw "sprawiedlisowsci spolecznej" ?

kot   |19.10.2008 11:36:13 oto, pyta retorycznie przedkładając czynnik obiektywny,nad polityczny, który z natury nim nie jest. Ale w innym miejscu krytykuje działania Amerykanów, którzy wbrew rynkowi doprowadzili do kryzysu i zwalczają go wbrew rynkowi. To nadwiślańskie (w stylu Korwina Mikke), wyidealizowane myślenie rynkiem, które nigdzie na świecie nie jet realne. Polityka zawsze interweniowała w działanie rynku i będzie dalej to robić. Pytanie jest inne, w czyim interesie polityka reguluje rynek.

Toto   |19.10.2008 18:43:45 Co znaczy wyidealizowane myslenie rynkiem w stylu Korwina Mikke? Czy swobodnie podejmowane decyzje rynkowe przez autonomiczne jednostki to jakies mrzonki? Czy ksztaltujacy sie przez to uklad ekonomiczny nie jest obiektywny? Ktos nim zarzadza, steruje? "Pan Rynek" wybiera za konsumentow kto teraz bedzie bogaty a kto biedny? Kto ma stracic a kto zarobic? Zgadzam sie natomiast z Toba ze polityka zawsze ingerowala i bedzie ingerowac w rynek co oczywiscie jest patologia i naduzyciem przeciwko wolnemu spoleczenstwu.Nie podnosi ogolnego dobrobytu spolecznego co oczywiscie wynika z optymalnosci Pareto a jedynie stwarza mozliwosc do przeformulowania autonomicznych decyzji spoleczenstwa w imie subiektywnych interesow klasy rzadzacej (a ta wedle swojej ideologii i wlasnych interesow zdecyduje kto na co zasluzyl ) Zastanawia mnie jednak inny watek wczesniejsze wypowiedzi. Jakie mozliwe jest spoleczenstwo kapitalistyczne bardziej sprawiedliwe od tego ksztaltujacego sie na wolnym rynku? ( moze takie w ktorym jakis szlachetny Robin Hood wie co? komu? ile i za ile potrzeba? i oczywiscie wszelkie te zachcianki bedzie w stanie zrealizowac) i dlaczego "rowne" mialoby oznaczac "lepsze" ???

kot   |20.10.2008 08:19:06 Toto,rygory poprawnego myślenia powinny obowiązywać w uprawianych tu rozmowach. Piszesz: ,,Zgadzam sie natomiast z Toba ze polityka zawsze ingerowala i bedzie ingerowac w rynek co oczywiscie jest patologia i naduzyciem przeciwko wolnemu spoleczenstwu,,. Jeżeli zgodziłeś się ze mną, że polityka zawsze ingerowała i będzie ingerować w funkcjonowanie rynku- to nazywanie tego stanu rzeczy patologią jest fundamentalnym błędem. Bo nie można nazywać, czegoś co jest niemożliwe do osiągnięcia, patologią. Która jest odstępstwem od normy, a nie normą. Dlatego przywołałem Korwina Mikre, sympatycznego ale oderwanego od rzeczywistości. Jeżeli już z tym zgodzisz (że to natura, to nie patologia)- a nie masz innego wyjścia  to powinieneś zaprzestać powoływania się na obiektywizm. Bo w materii politycznej- z natury subiektywnej, w której ścierają się jednostkowe i zbiorowe interesy- takie powołanie warte jest funta kłaków.

kot   |20.10.2008 08:19:06 Toto,rygory poprawnego myślenia powinny obowiązywać w uprawianych tu rozmowach. Piszesz: ,,Zgadzam sie natomiast z Toba ze polityka zawsze ingerowala i bedzie ingerowac w rynek co oczywiscie jest patologia i naduzyciem przeciwko wolnemu spoleczenstwu,,. Jeżeli zgodziłeś się ze mną, że polityka zawsze ingerowała i będzie ingerować w funkcjonowanie rynku- to nazywanie tego stanu rzeczy patologią jest fundamentalnym błędem. Bo nie można nazywać, czegoś co jest niemożliwe do osiągnięcia, patologią. Która jest odstępstwem od normy, a nie normą. Dlatego przywołałem Korwina Mikre, sympatycznego ale oderwanego od rzeczywistości. Jeżeli już z tym zgodzisz (że to natura, to nie patologia)- a nie masz innego wyjścia  to powinieneś zaprzestać powoływania się na obiektywizm. Bo w materii politycznej- z natury subiektywnej, w której ścierają się jednostkowe i zbiorowe interesy- takie powołanie warte jest funta kłaków.

Toto   |20.10.2008 13:44:03 "Jeżeli zgodziłeś się ze mną, że polityka zawsze ingerowała i będzie ingerować w funkcjonowanie rynku- to nazywanie tego stanu rzeczy patologią jest fundamentalnym błędem. Bo nie można nazywać, czegoś co jest niemożliwe do osiągnięcia, patologią" Oczywiscie ze nie mozna nazwac czegos co jest niemozliwe do osiagniecia patologia bo taki stan rzeczy nalezy nazwac doskonalym ( np rynek konkurencji doskonalej) patologia natomiast mozna z powodzeniem nazwac pasozytnicza, "pod przymusem" postawe panstwa ( mimo swojej permanentnosci) ktora w niedemokratyczny sposob redystrybuuje podzielone juz dobra. Materia polityczne na ktora sie usilnie powolujesz jest z natury subiektywna tyle ze to nie ona w systemie kapitalistycznym odpowiada przed konsumentami produkujac dla nich mozliwie najtaniej i mozliwie najlepiej i to nie ona wybiera przedsiebiorcow ktorych bedziemy nagradzac poprzez zakupy takich a nie innych dobr i uslug. Jesli rzady Reagana badz Thatcher( jak najbardziej subiektywne!) wprowadzily nieco wiecej liberalizmu gospodarczego to nie one odpowiadaja za efekt indywidualnie i demokratycznie uksztaltowanych decyzji na rynku. To nie Ronald badz Zelazna Dama ( oraz ich grupy interesu w imie subiektywnych "nieekonomicznych" przeslanek) uczynili jednych przedsiebiorcow biednymi a drugich bogatymi tylko tysiace autonomicznych i zroznicowanych decyzji konsumenckich za posrednictwem obiektywnego (niezdeterminowanego przynajleznoscia grupowa,ideologiczna….itp) mechanizmu rynkowego.

mojatytusicencja   |20.10.2008 17:21:12 Retoryka liberalna pelna jest slowotworstwa, ktore skutecznie zaciemnia obraz. Przykladem jest zlepek slowny "globalizacja kapitalu" oznaczajacy nie to, ze kazdy na globie ma dostep do kapitalu (jak by sie moglo zdawac na pierwszy rzut oka) tylko przeciwnie - ze kapital ma dostep do kazdego, czyli moze kazdego z nas kupowac (jego prace) za cene obowiazujaca na obszarze, na ktorym dana osoba jest uwieziona prawem wizowym. Slowa "globalizacja kapitalu" oznaczaja wiec dokladnie to, ze wlasciciele kapitalu maja prawo swobodnego wyboru miejsca kupowania pracy na calym globie, korzystajac z faktu, ze uwiezienie ludzi tworzy przyjemne enklawy cenowe. Innym takim slowotworczym klejnotem jest utozsamianie dwu pojec i wymienne ich uzywanie. Pierwsze pojecie to "prawa rynku", a drugie to "prawo popytu i podazy". Prawa rynku, to powtarzalnosc zjawisk ktore dzieja sie na rynkach. Przykladowe prawa rynku to: - wiekszosc uczestnikow rynku dazy do uzyskania pozycji monopolisty - kazdy kto ma dosc pieniedzy dazy do tego poprzez zmiane prawa na korzystne dla siebie - zasoby naturalne sa dobrem rzadkim i uzyskanie dostepu do nich daje przewage trwala - pozycja rynkowa dziedziczy sie pokoleniowo - pozycja rynkowa przeklada sie na wladze polityczna - polityka jest sponsorowana przez glownych uczestnikow rynku - dostep do kapitalu nie jest taki sam dla wszystkich - roznice kulturowe i etniczne utrwalaja roznice pozycji rynkowej - pozycje negocjacyjne pracodawcy i pracownika nie sa rownorzedne - relacja pracownik-pracodawca ma cechy relacji wladzy - wiekszosc decyzji konsumenckich motywowana jest przez procesy ktorych konsument nie uswiadamia sobie w pelni To tylko niektore z praw rynku. Tymczasem prawo popytu i podazy, to jedynie teoretyczna konstrukcja myslowa z pierwszego semestru ekonomii, sprowadzajaca sie do tego, ze wzrost podazy powoduje spadek ceny, a wzrost popytu sprawia, ze ceny wzrastaja. Wymienne uzywanie jednego pojecia z drugim sprawia, ze wszystkie wymienione przeze mnie prawa rynku sa maskowane przez sprowadzanie ich do tej teoretycznej konstrukcji dla pierwszoroczniakow.

mojatytusicencja   |20.10.2008 17:42:00 To nie Ronald badz Zelazna Dama ( oraz ich grupy interesu w imie subiektywnych nieekonomicznych przeslanek) uczynili jednych przedsiebiorcow biednymi a drugich bogatymi tylko tysiace autonomicznych i zroznicowanych decyzji konsumenckich za posrednictwem obiektywnego (niezdeterminowanego przynajleznoscia grupowa,ideologiczna&.itp) mechanizmu rynkowego. zachowania konsumenckie wiażą się z ksztaltowana przez politykow sytuacja jak najbardziej. Przykladowo jesli kupujemy wegiel, "niezaleznym od ideologii zachowaniem konsumenckim" bedzie proba by kupic go taniej. Stad jedyne kopalnie, jakie jeszcze moga zarabiac na siebie w krajach o normalnym poziomie plac to kopalnie odkrywkowe, takie jak np. w USA. Kopalnie glebinowe musza zatrudniac o wiele wiecej ludzi, naturalne wiec, ze wegiel kupuje sie z miejsc, ktorych zatrudnianie tysiaca osob kosztuje tyle, ile w USA zatrudnienie trzydziestu. Firma handlujaca z Chinami zalatwi nam wegiel "lepiej i taniej" niz taki przezytek po komunie, jak przestarzala kopalnia zatrudniajaca poltora tysiaca ludzi ktorzy maja dzieci i codziennie dokonuja zakupow w naszych sklepach za pieniadze ktore zarabiaja w tej przestarzalej kopalni. Wegiel z Chin mamy taniej. A tani wegiel jest tym bardziej potrzebny, ze ostatnio cos mniej kupuja ci gornicy w tych naszych sklepach. Pewnie jezdza do Tesco bo tam maja taniej i lepiej. Jak tak dalej pojdzie, to tez sie nam przyjdzie zatrudnic w Tesco na kasie. Nie ma jak tani wegiel.

Toto   |21.10.2008 02:29:56 Zachowania konsumenckie o tyle wiaza się z ksztaltowana przez politykow sytuacja ze teraz to oni ( konsumenci a nie politycy za pieniadze owych konsumentow ) w sposób suwerenny decyduja o użyteczności wydobywanego wegla. Przeciez podzial i specjalizacja pracy nie dla dyferencjacji i uatrakcyjnienia naszej egzystencji zastąpiły gospodarke naturalna tylko w celu maksymalizacji efektywności pracy i minimalizacji jej kosztow. Gornicy nie pracowali w kopalnii bo lubia sobie pogrzebac albo maja nadmiar wolnego czasu ( i nie musza tam pracowac do konca zycia ) tylko dlatego ze komus ten wegiel był potrzebny. A jeśli uwazasz ze dalej powinni tam pracowac ( marnując przy tym swój potencjal wytworczy i surowiec przy tak malo efektywnym wydobyciu ) solidaryzuj się z marnotrastwem i namawiaj innych konsumentow by kupowali za swoje zarobione pieniadze drożej a przez to mniej ( niech kupuja drozszy wegiel, zmniejszaja sile nabywcza swoich zarobkow, mniej konsumuja i pozbawiaja tym samym pracy potencjalna szwaczke, piekarza, księgarza&itp.) Faktycznie tak racjonalne zachowanie poprawia społeczny dobrobyt. I na koncu osobiste pytanie? Skad taki cynizm i kpina z ludzi pracujących w Tesco? Czyzby praca w usługach była mniej wartosciowa i szlachetna od pracy w produkcji?

Jezu Słonecznik   |21.10.2008 03:59:20 Przykladowe prawa rynku to: - wiekszosc uczestnikow rynku dazy do uzyskania pozycji monopolisty no tak, po co dazyc maja prywaciarze jak moze monopol poprostu miec panstwo, wtedy bedzie dobrze nie ? - kazdy kto ma dosc pieniedzy dazy do tego poprzez zmiane prawa na korzystne dla siebie kazdy kto nie ma pieniedzy dazy do zmiany prawa by bogaty dal mu cos za darmo, wtedy jest dobrze, nieprawdaż ? - zasoby naturalne sa dobrem rzadkim i uzyskanie dostepu do nich daje przewage trwala bułki grahamki są także dobrem rzadkim& ide do piekarni uzyskac przewage trwala. - pozycja rynkowa dziedziczy sie pokoleniowo  Troszczenie sie o rodzine, zostawianie im swojego dorobku swojego zycia jest złe. Proponuje nacjonalizowac spadki i dzielic po rowno. - pozycja rynkowa przeklada sie na wladze polityczna Pozycja w centralnym komitecie planowania nie przeklada sie na wladze polityczna ;-) Pozycja w koncesjonowaniu rynku nie przeklada sie na wladze polityczna ;-))) - polityka jest sponsorowana przez glownych uczestnikow rynku Lepiej przez robociarzy ;-) - dostep do kapitalu nie jest taki sam dla wszystkich Dostęp do ładnych kobiet nie jest taki sam dla wszystkich, uregulujemy to prawnie? - roznice kulturowe i etniczne utrwalaja roznice pozycji rynkowej Moze poprostu roznice etniczne sa roznicami w zdolnosciach ludzkich. Tz ze np żydzi są inteligentniejsi od romów? Czy nie wpadles na to ze tak moze byc ? A jesli nie ma roznic to zakwestionuj istnienie np wskaznika IQ. - pozycje negocjacyjne pracodawcy i pracownika nie sa rownorzedne Racja. Na rynku tłumaczy jezyka mongolskiego w Polsce pozycja negocjacyjna pracodawcy jest zdecydowanie niekorzystna. Uregulujemy to prawnie ? - relacja pracownik-pracodawca ma cechy relacji wladzy Relacja Rodzic-dziecko ma cechy relacji wladzy. Zlikwidować rodizny w trybie natychmiastowym. To krytyka polityczna jest czerwona cyz czarna ? - wiekszosc decyzji konsumenckich motywowana jest przez procesy ktorych konsument nie uswiadamia sobie w pelni [B]I do kogo masz pretensje? Swiadomy wybor kartek na alkohol jest uswiadomiony w pełni.[B/]

kot   |21.10.2008 05:53:52 To, że neoliberalizm jest religią ( przedmiotem wiary) potwierdza Jezu Słonecznik. Nie przypuszczam żeby inteligentny zapewne Słonecznik mógł być tak durny aby nie rozróżniać dość prostych pojęć. Mojatytusciencja zamieścił swoją listę praw rynku i można ją w poszczególnych punktach skrytykować lub przyjąć (uważam, że prawa mojatytusciencji działają lecz chętnie przyjmę od każdego, także od Słonecznika, ich krytykę) Do kwestionowania praw ma prawo zarówno Jezu Słonecznik jak każdy. Jeżeli ktoś twierdzi, że sformułował prawo to zgodnie z logiką i rozumieniem tego o czym się mówi, można jedynie usiłować wykazać, że jego formuła nie działa , czyli że jest do d. A czego nie można? Głupota jest być zgryźliwym wobec prawa Archimedesa zamiast zabrać się do wykazania, że to prawo nie działa. Quote: ,,- wiekszosc uczestnikow rynku dazy do uzyskania pozycji monopolisty no tak, po co dazyc maja prywaciarze jak moze monopol poprostu miec panstwo, wtedy bedzie dobrze nie ?,, Czy Słonecznik wykazał, że to prawo nie działa? Byłoby to przełom gdyby tego dokonał, bo zakwestionowałby coś co było równie ważne dla Adama Smitha -jak niewidzialna ręka rynku.

Jezu Słonecznik   |21.10.2008 08:36:07 Cytat: Czy Słonecznik wykazał, że to prawo nie działa? Ja nie udawadniam ze tak nie jest, bo tak jest i trzeba pogodzic sie z takim NATURALNYM prawem. Czerwoni walczyli z gospodarka rynkowa i tym wstretnym dazeniem do monopolu tworzac gospodarke centralnie planowana czyli czysty monopol. Brawa dla nich. NATURA sie sama reguluje i sama dazy do rownowagi. Nie podoba sie wam ze taki jest swiat, ze czlowiek jest jaki jest, ze sie zachowuje tak jak zachowuje? Mi tez sie to nie podoba, ale tego nie zmienicie wiec nie wiem po co probujecie szerzyc absurdalne doktryny etatyzmu/socjalizmu.

kot   |21.10.2008 11:59:42 Wspaniale! Nie będę się więc czepiał jaki sens ma jednocześnie pogodzenie się z naturalnym prawem jako koniecznością niekwestionowalną i łączenie tego z nie lubieniem monopolu państwa w gospodarce. Jasiowi ze znanego dowcipu wszystko kojarzyło z jednym. Jeżeli rozmawiamy poważnie, to okazuje się, że Słonecznik, mojatysciencja (mam nadzieje) i kot zgadzają się, że monopol w gospodarce (państwowy też) najczęściej i na dalsza metę jest zły. Natomiast twierdzeniu, że naturze dążącej do równowagi nie należy w tym przeszkadzać nie będę kwestionował, bo liczę, że Słonecznik po zastanowieniu się znajdzie wiele przykładów na to, że należy jej jednak przeszkadzać. Wybudowanie domu to jest jednocześnie uwzględnianie praw natury i przeciwstawianie się nim. Dlatego głośne hasło neoliberalizmu, że rynek zawsze wie lepiej jest taką samą kwestią wiary, jak to, że państwowe jest zawsze lepsze, nawet twierdzenie, że monopol jest zawsze zły, (a nie najczęściej ) jest kwestią wiary, a nie racjonalnego podejścia. Tyle, że prawem nie jest to, że monopol jest zły ale to, że występuje tendencja do tworzenia się monopolu. I ten fakt jak w wypadku innych praw natury należy uwzględniać.

Toto   |21.10.2008 12:06:51 @mojatytusicencja Cynicznie i pewnie podjął(a)eś się deprecjacji prawa popytu i podazy dla pierwszoroczniakow a jak się okazuje nawet tego NIE ROZUMIESZ!!! Prawo popytu i podazy w zupełności nie mowi tego co napisał(a)eś. Zaklada jedynie ze w miare wzrostu/spadku cen, ilość nabywana/sprzedawana maleje/ rosnie. Zmiany w samym popycie i podazy sa warunkowane czynnikami POZACENOWYMI .CHYBA MUSISZ SIE JESZCZE DOUCZYC!! A co do samych praw, które wymieniles i które rzekomo argumentuja niesprawiedliwości ktore tworza się na wolnym rynku, oto pare odp: - wiekszosc uczestnikow rynku dazy do uzyskania pozycji monopolisty ( pozycja monopolisty latwiejsza jest do uzyskania w systemie etatystycznym, zwiekszanie liczby regulacji, koncesji pozwolen itp powoduje podwyższenie kosztow działalności a przez to tworzy wyższe bariery wejścia dla przedsiębiorcó- efekt mniej uczestnikow wieksze szanse monopolizacji) - kazdy kto ma dosc pieniedzy dazy do tego poprzez zmiane prawa na korzystne dla siebie (dlatego im wiecej polityki w gospodarce tym gorzej dla szarych, niezamoznych obywateli, polityka zazwyczaj reprezentuje ludzi wpływowych a większości przypadkow ludzie wpływowi posiadaja pieniadze ) - zasoby naturalne sa dobrem rzadkim i uzyskanie dostepu do nich daje przewage trwala ( każdy zasob poza powietrzem i grawitacja jest zasobem rzadkim czyli każdy w zależności od środowiska w którym funkcjonuje posiada przewage trwala, na wolnym rynku szybciej taniej i latwiej owe zasoby spieniężyć) - pozycja rynkowa dziedziczy sie pokoleniowo ( i to jest chyba głównym motywatorem ludzkości, zapewnic przetrwanie i byt sobie swoim najblizszym i nastepnym pokoleniom, pozycje rynkowa można odziedzic ale i można ja zwarnowac, roztrwonic itp.) - pozycja rynkowa przeklada sie na wladze polityczna ( im mniej panstwa w gospodarce, im wiecej regulowanych galezi w gospodarce tym owa pozycja jest mniej znaczaca ) - polityka jest sponsorowana przez glownych uczestnikow rynku (polityka poki co jest glownie sponsorowana z budzetu panstwa ) - dostep do kapitalu nie jest taki sam dla wszystkich ( również jest zasobem rzadkim, problem ten nie ustepuje w systemach bardziej etatystycznych) - roznice kulturowe i etniczne utrwalaja roznice pozycji rynkowej ( wolny rynek jest jedynym liberalnym systemem dla którego najistotniejsza role spelnia rachunek ekonomiczny. Kultura, plec, religia nie okreslaja twej pozycji rynkowej tylko twoje umiejetnosci dla tworzenia wartości dodanej ) - pozycje negocjacyjne pracodawcy i pracownika nie sa rownorzedne ( oczywiście ze nie sa w zależności od rzadkości oferowanego bądź świadczonego dobra lub uslugi - relacja pracownik-pracodawca ma cechy relacji wladzy ( Hitler, Stalin, Mao nie byli chyba prywatnymi przedsiębiorcami, ) a tak osobiście to nie odczulem ;) - wiekszosc decyzji konsumenckich motywowana jest przez procesy ktorych konsument nie uswiadamia sobie w pelni ( system informacji jest lepiej rozwiniety w krajach wolnorynkowych, panstwo sluzy cenzurze ) Żaden z wymienionych przez Ciebie przypadkow nie swiadczy o możliwości istnienia bardziej sprawiedliwego systemu od tego który gwarantuje nam wolny rynek i mechanizm rynkowy.

mojatytusicencja   |23.10.2008 16:14:06 Prawo popytu i podazy w zupełności nie mowi tego co napisał(a)eś. Zaklada jedynie ze w miare wzrostu/spadku cen, ilość nabywana/sprzedawana maleje/ rosnie. Zmiany w samym popycie i podazy sa warunkowane czynnikami POZACENOWYMI .CHYBA MUSISZ SIE JESZCZE DOUCZYC!! na SGH radzilem sobie calkiem niezle, choc to dawno bylo, wiec moze troche pozapominalem. Z tego co pamietam regula wiazaca popyt/podaz z cena jest dwustronna. Jesli podaz jest duza, to cena dazy do obnizenia, a jesli cena spada, to popyt rosnie. Przedstawia sie to zwykle w postaci dwu krzywych - popytu i podazy - ktore umieszcza sie w ukladzie xy i gdzie na jednej osi mamy cene, a na drugiej ilosc nabywcow/sprzedawcow gotowych za dana cene kupic/sprzedac. Jest taka cena, przy ktorej kupujacy i sprzedajacy "spotykaja sie" czyli te krzywe sie krzyzuja. To mowi o zwiazku, ale nie o przyczynowosci. Niewazne co zmienilo sie pierwsze - podaz/popyt, czy cena. Zmiana jednego powoduje zmiane drugiego. Ale to tylko jedna bardzo prosta konstrukcja myslowa. Pozostale reguly o ktorych pisalem sa duzo wazniejsze.

mojatytusicencja   |23.10.2008 16:29:33 Gornicy nie pracowali w kopalnii bo lubia sobie pogrzebac albo maja nadmiar wolnego czasu ( i nie musza tam pracowac do konca zycia ) tylko dlatego ze komus ten wegiel był potrzebny. wegiel jest potrzebny nadal. Klopot w tym, ze nie kupujemy go juz od tych gornikow, tylko od wlascicieli innych gornikow - ludzi uwiezionych w swoich panstwach gdzie sie zarabia dolara na tydzien i gdzie prawa pracownicze, stala umowa czy w ogole prawa czlowieka po prostu nie istnieja. Niewolnicy sa tansi. Czy utrzymywanie nierentownych zakladow jest marnotrawstwem? Czasem tak, czasem nie. Dzieki Zelaznej Damie mamy Punk Rock, bo z tej masy bezrobotnych ktora stworzyla pare osob sie nie zachlalo na meczach, tylko potrafilo sprzedac swoj bunt i dopiero pozniej sie ewentualnie zacpac. Byc moze nie danie im tej mozliwosci byloby marnotrawstwem. I na koncu osobiste pytanie? Skad taki cynizm i kpina z ludzi pracujących w Tesco? Czyzby praca w usługach była mniej wartosciowa i szlachetna od pracy w produkcji? sugerowanie, ze to ja mam jakas pogarde dla ludzi pracujacych w Tesco jest dosyc obrzydliwe. Pogarda to danie komus za miesiac pracy tysiaca zlotych do reki. Trzeba byc wyjatkowo cynicznym, pozbawionym wyobrazni skurwysynem zeby zrobic cos takiego. Roznica miedzy Tesco a pokomunistycznymi molochami polega na tym, ze w tych drugich prawo pracy bylo przestrzegane. Prawo pracy to gwarancja bytu dla rodzin. Tesco jej nie daje. Polowe ludzi zatrudnia sie tam na czasowe umowy bez zadnych praw, a wykonuja to samo co pracownicy etatowi. Jest to lamanie prawa pracy, prowadzace na przyklad do tego, ze mozna zanizac pensje tym zatrudnionym na stale, bo ci zatrudniani na umowy czasowe sa tansi. Tragedie kobiet pracujacych w Tesco znam dobrze, bo na codzien pracuje z takimi kobietami w ramach tego co robie. Pracuja po 8, 10 godzin a pozniej i tak musza korzystac z pomocy osrodkow pomocy spolecznej, bo ich nie stac na najprostsze rzeczy. Zyja z dnia na dzien niemal glodujac i znosza przemoc ze strony rodziny, bo o wyprowadzeniu sie dokadkolwiek moga tylko pomarzyc. Podobnie jak o lepszej pracy. Sprobuj sie usamodzielnic pracujac w Tesco i majac dziecko. Musisz zaplacic za przedszkole, bo w panstwowych jest za malo miejsc i trudno sie dostac (popieramy cudowne przedszkola prywatne). Sprobuj skonczyc szkole majac tysiac zlotych na zycie. Ja nie pogardzam pracownikami Tesco. Pogardzam z calego serca ich pracodawcami.

mojatytusicencja   |23.10.2008 16:33:22 (dlatego im wiecej polityki w gospodarce tym gorzej dla szarych, niezamoznych obywateli, polityka zazwyczaj reprezentuje ludzi wpływowych a większości przypadkow ludzie wpływowi posiadaja pieniadze ) oczywiscie. To teraz mi powiedz, kto na wolnym rynku, czyli przy maksymalnie ogranicznonym istnieniu panstwa ma sprawiac, zeby silni uczestnicy rynku nie stworzyli swojej polityki i sami nie zaczeli regulowac rynku polityką pod siebie? Kto i w jaki sposob ma temu zapobiegac, skoro rynek jest wolny, czyli nie regulowany?

kot   |24.10.2008 07:43:54 Mój mail dla mojatytusciencji (i nie tylko). Skoro raz doszło do obopólnej inspiracji to może warto kontynuować.Podaję kontakt. jerzykotowski@hotmail.com

Toto   |05.11.2008 17:33:59 ad 1) to kupujmy drozej wegiel i obnizajmy sile nabywcza naszych zarobkow nie dajac przy tym zarobic innym( a ludzie beda pracowac zeby miec co robic a nie w celu zaspokojenia potrzeb innych )-jakis nonsens! ad 2) nie wiem ile dostaja owe osoby pracujace w TESCO ale jesli warunki pracy i placy im nie odpowiadaja powinny zmienic pracodawce ( im wieksza mobilnosc i elastycznosc pracownikow tym wiekszy nacisk na dbalosc o pracownika ze strony pracodawcy). No ale zawsze mozna tez podniesc place minimalna po ktorej juz pracownikow nie bedzie oplacalo sie zatrudnic i stworzyc wieksze bezrobocie wobec czego ludzie najslabsi straca jeszcze bardziej. A moze zwrocic sie w kierunku panstwa nie o pomoc ale z zapytaniem ile z kazdego "1000zl" zabiera takiemu pracownikowi. ad 3) ale jak silni uczestnicy maja regulowac rynek polityka jesli polityki ma nie byc w gospodarce? Toyota zmusi Cie bys kupil jej samochod.H&M nakaze Ci zakup swetra.Tesco zmusi Cie do kupna chleba, jogutru, pomaranczy. Biedronka zakuje Cie w kajdanki i posle do pracy?

kot   |06.11.2008 02:48:52 Powtórzenie swoimi słowami tego co tysiące razy było powtarzane w gazetach , radiu, telewizji, przez polityków , to nie głos w dyskusji tylko wyuczona lekcja i akt gorącej neoliberalnej wiary. Dyskutowanie z kimś kto ma odmienne poglądy nie polega na tym, że się kółko powtarza to samo i jednocześnie ignoruje to co mówi rozmówca. Nieumiejętność odniesienia się do poglądów oponenta dyskusje czyni bezsensowną.

Toto   |06.11.2008 04:30:30 Rozumiem ze moje poglady nalezy deprecjonowac ze wzgledu na zbieznosc z opiniami podobnie brzmiacymi i juz wypowiedzianymi.Nie wiem co rozumiesz przez "wyuczona lekcje" ale chyba nie logike i trzezwosc myslenia o ludzkim dzialaniu.Jesli moje poglady sa twoim zdaniem aktem neoliberalnej wiary( a ekonomia jest nauka weryfikujaca rzeczywistosc ilosciowo to jak nazwac poglady socjalistyczne ktorym o taka weryfikowalnosc ciezko, czy to nie jest akt wiary?) Gdzie nieumiejetnie odnioslem sie do pogladow oponenta?

kot   |07.11.2008 12:42:58 Toto, Napisałem: Nieumiejętność odniesienia się do poglądów oponenta dyskusje czyni bezsensowną. -Napisałem: Nieumiejętność odniesienia się do poglądów oponenta dyskusje czyni bezsensowną. -Napisałeś ,,Gdzie nieumiejetnie odnioslem sie do pogladow oponenta?,, Rzecz w tym, że do nich się nie odniosłeś! A nie, że nieumiejętnie to zrobiłeś. Najczęstszy sposób prowadzenia dyskusji wygląda tak, że każdy mówi swoje nie odnosząc się do tego co mówi oponent. Jest to nudne, bo sprowadza się do ciągłego powtarzania tego samego i do przedstawiania sprawy w sposób, który uniemożliwia starcie poglądów. Tak jakby dwaj szermierze stanęli do walki po to aby się od siebie odwrócić i wymierzać ciosy w miejsca gdzie akurat nie ma przeciwnika. Uwielbiam czytać Edwarda Litwaka. Nie znam drugiego równie zaangażowanego wielbiciela kapitalizmu, który ze swadą wyrażając swoje do niego uwielbienie, potrafi mimo to dostrzegać jego niedostatki. Z człowiekiem, który jest w stanie widzieć zarówno blaski jak i cienie, argumenty za i przeciw, jest o czym dyskutować i obie strony odnoszą z tego korzyść nawet jeśli pozostaną przy swoich poglądach. Wybacz zwlokę odpowiedzi. Pozdrawiam kot.

Toto   |08.11.2008 09:09:05 Czyli nie dostrzegasz ze swoich wypowiedziach odnioslem sie do przedmowcy? Nie odpowiedzialem na "jego" prawa rynku, ktore w mojej argumentacji potwierdzaja najwieksza sprawiedliwosc podzialu ksztaltujacego sie na wolnym rynku, nie odnioslem sie do jego twierdzenia usilnie gloryfikujacego pelne zatrudnienie rowniez w sferze nieoplacalnej? Za to sam nie dostrzegam zeby moj przedmowca w sposob logiczny i klarowny wytlumaczyl mi jak moze wzrastac dobrobyt spoleczenstwa bez poglebienia podzialy i specjalizacji pracy, bez wzrostu sily nabywczej zarabianych pieniedzy, bez elastycznosci producentow i pracownikow, bez przesuniecia sie czynnikow pradukcji ( rowniez pracy) z galezi mniej efektywnych i oplacalnych do bardziej dochodowych ( bo o wiekszym zapotrzebowaniu ze strony nabywcow) Czlowiek nie zyje po to zeby pracowac tylko pracuje po to zeby zyc i nie jest Zosia Samosia, ktora szyje sobie sama ubrania, uprawia warzywny ogrodek i skreca radio tylko zajmuje sie jedno z tych dziedzin w celu zwiekszenia efektywmnosci wykonywanej pracy dla dobra swojego i ogolu ( to ze czlowiek orkiestra jest mniej efektywny w poszczegolnych dziedzinach od specjalistow z tych dziedzin to chyba oczywistosc ) Jesli nastapil podzial i specjalizacja pracy na poziomie krajowym i dzieki niemu wzrost dobrobytu to dlaczego podzial i specjalizacja pracy nie mialaby nastapic na poziomie miedzynarodowym z takim samym skutkiem. Moja mojatytusicencja krytykuje dzialania antyautarkiczne zapominajac chyba o korzysciach dla konsumentow wynikajacy z handlu zagranicznego ( mam na mysli wspomniana przez niego Azje).Czy przecietna polska rodzine byloby stac na zakup ubran po takich cenach gdyby kupowali ubrania szyte we Wloszech lub Francji, czy rodzic bylby w stanie kupowac swoim dzieciom tak tanio zabawki gdyby produkowac je w UK.Czy czlowiek niezamoznego byloby stac na zakup telewizora, radia wyprodukowanego w Szwecji lub Norwegii po obecnych cenach? Pytanie czy zalezy nam na pomyslnosci ogolu czy tylko grup uprzywilejowanych. Protekcjonizm nie sluzy konsumentom tylko producentom a Ci sa przeciez tak krytykowani przez lewice. To ze w niektorych krajach azjatyckich jest tansza sila robocza wynika z wielu czynnikow ( historycznych, ustrojowych…itp) ale nie znaczy to ze roznica np w placach nie ulegnie zmianie.Potwierdza to empirycznie przyklad wielu tamtejszych panstw ktore dzieki naplywowi kapitalu zagranicznego i osiagnieciom techonologicznym stworzyly sukces gospodarczy. Tego teoretycznym potwierdzeniem jest rowniez twierdzenie ( Paula Samuelsona- ekonomisty zreszta lewoskrzydlowgo) o wyrownywaniu sie cen czynnikow produkcje w ksztaltowanej wymianie miedzynarodowej. A co do wspomnianego przykladu angielskich gornikow. Kto byl w UK i pracowal ( rowniez jako robotnik w fabryce ) ten widzial jaki odsetek pracownikow/robotnikow to Anglicy a jaki imigranci. Czy spowodowalo to ze Wielka Brytania stala sie krajem bezrobotnych? Wrecz przeciwnie, zmienila sie tylko struktura zatrudnienia. Wiecej osob przeszlo z produkcji do uslug poprawiajac przxy tym jakosc i place swojej pracy. Teraz "fabryka swiata" sa Chiny ( i to nie z winy kapitalizmu!) ale czy za 20-50-100lat Chinczycy nie moga zdominowac swiata w branzy motoryzacyjnej, biotechnologicnzej, informatycznej? Moze i ich struktura przesunie sie do uslug a role "fabryki" przejmie Afryka? Tak wiele uwagi poswiecacie ludzkiej biedzie i krzywdzie a z drugiej strony nie dajecie im mozliwosci zaistnienia w swiatowym podziale pracy…

Napisz komentarz
Nick:
E-mail:	nie powiadamiajpowiadom
Strona www:
Tytu?:
UBBCode:	-kolor-jasnoniebieskiczarnyniebieskifuksjaszaryzielonyjasnozielonybordowygranatowyoliwkowyfioletowyczerwonysrebrnyturkusowybia?y?ó?ty -rozmiar-malutkima?y?rednidu?yogromny
	Prosz? wpisa? kod antyspamowy widoczny na obrazku.

Powered by !JoomlaComment 3.26

3.26 Copyright (C) 2008 Compojoom.com / Copyright (C) 2007 Alain Georgette / Copyright (C) 2006 Frantisek Hliva. All rights reserved.”

Na podobny temat

• Wykład Paula Krugmana
• Podziały wśród ekonomistów
• Druga epoka Keynesa
• Uratować miejsca pracy
• Ekonomiści o kryzysie