Zapraszamy w czwartek 15 grudnia o godz. 19.00 do Świetlicy Krytyki Politycznej w Trójmieście (ul. Nowe Ogrody 35 w Gdańsku) w ramach Uniwersytetu Krytycznego na spotkanie z Kingą Dunin. Punktem wyjścia do rozmowy o filozofii i etyce będzie jej najnowsza książka Kochaj i rób. Poprowadzenie: Jarosław Chabaj (KP).

Kochaj i rób – tylko co? „Co chcesz” – odpowiada św. Augustyn. Kinga Dunin i Sławomir Sierakowski rozmawiają jednak dalej. On pyta, ona odpowiada, a w sukurs przychodzą im teksty publicystyczne autorki. Czasem rozmówcy ścierają się, przerzucają opiniami, kłócą. Czym jest etyka, a czym moralność? Na czym budować związek, jeśli miłość przemija po trzech latach? Czy faceci powinni spotykać się z młodszymi kobietami? Rozmawiają o tym, co jest dla niej wartościowe, o jej marzeniach większych (komunizm) i mniejszych (koniec dyktatury skowronków).

Kochaj i rób to rozmowa przyjaciół i dialog filozoficzny. Próba zarysowania lewicowego projektu etycznego, ale też kobieca opowieść o życiu: w komunie i kapitalizmie, w opozycji i na uniwersytecie, w więzieniu z prostytutkami i już od dziecka, od lat 50. – w spodniach.


Kinga Dunin – socjolożka, publicystka, pisarka, krytyczka literacka. Jedna z głównych postaci środowiska Krytyki Politycznej. Od 1977 roku współpracowniczka KOR oraz Niezależnej Oficyny Wydawniczej. Zajmowała się organizacją dystrybucji i sprzedażą niezależnej prasy i książek. Brała także udział w organizacji i spotkaniach Uniwersytetu Latającego oraz SKS. Nie zapisała się do Solidarności z powodu niechęci do Lecha Wałęsy, Kościoła Katolickiego oraz narodu polskiego. Po roku 1989 współpracowała z ruchem feministycznym. Współzałożycielka partii Zielonych. Przez wiele lat była felietonistką „Wysokich Obcasów” (dodatku „Gazety Wyborczej”). Autorka licznych publikacji (m.in. Tao gospodyni domowej, Karoca z dyni  –  finalistka Nagrody Literackiej Nike w 2001) i opracowań naukowych.


Uniwersytet Krytyczny nawiązuje wprost do tradycji inteligencji zaangażowanej, łącząc humanistyczne inspiracje z otwartością na publiczność spoza uniwersytetu tradycyjnego. Od 2009 roku w ramach Uniwersytetu Krytycznego systematycznie odbywają się seminaria i wykłady w Centrum Kultury Nowy Wspaniały Świat w Warszawie. Teraz rozpoczynamy odsłonę gdańską.

***

Szczegółowy program cyklu:

6 października, czwartek, godz. 19.00
MUZYCZNA INAUGURACJA. Wykład Grzegorza Stunży i koncert solowy Marcin „Dzidzi” Zabrockiego

20 października, czwartek, godz. 19.00
Igor Stokfiszewski, TEATR JAKO POLITYKA – O PRAKTYKACH ARTYSTYCZNYCH NAKIEROWANYCH NA TRANSFORMACJĘ RZECZYWISTOŚCI

3 listopada, czwartek, godz. 19.00
Monika Bokiniec, DYSKURSY EMANCYPACYJNE W SERIALACH

14 listopada, poniedziałek, godz. 19.00
Igor Stokfiszewski, DWA TEATRY: „TEATR ROZRACHUNKÓW INTELIGENCKICH”.  LUPA, WARLIKOWSKI, KLATA, STRZĘPKA, DEMIRSKI

17 listopada, czwartek, godz. 19.00
Agnieszka Graff, FEMINIZM POSTKOLONIALNY A SPRAWA POLSKA – CZY PODPORZĄDKOWANI MOGĄ MÓWIĆ I CZY NAS TO JAKKOLWIEK DOTYCZY

1 grudnia, czwartek, godz. 19.00
Agata Bielik-Robson, POLUBIĆ NOWOCZESNOŚĆ

5 grudnia, poniedziałek, godz. 19.00
Igor Stokfiszewski, TEATR JAKO POLITYKA cz. 3

15 grudnia, czwartek, godz. 19.00
Kinga Dunin, ETYKA ZWIĄZKÓW POLIGAMICZNYCH

***

6 października, czwartek, godz. 19.00

MUZYCZNA INAUGURACJA

Wykład Grzegorza Stunży „(Nie)wolna kultura. Subiektywne wprowadzenie” oraz solowy koncert Marcina „Dzidzi” Zabrockiego.

Wykład: (Nie)wolna kultura. Subiektywne wprowadzenie

O sieciowej kulturze wymiany wiedzy, wolnych narzędziach, wolnych treściach, wolnym dostępie opowie Grzegorz Stunża.

Wprowadzenie w temat wolnej kultury, czerpiącej inspiracje z kultury hakerskiej, gdzie dzielono się fragmentami kodu i współpracowano przez sieć, co przyczyniło się do zaszczepienia idei wolnej informacji w innych obszarach kultury. O wolnych licencjach, m.in. Creative Commons, o wolnym oprogramowaniu, a także o źródłach wolnych treści – muzyki, zdjęć. O wątku Open Access i uniwersyteckiego zamykania dostępu do treści, neoliberalnych praktykach „grodzenia wiedzy” i źródła wolnych materiałów edukacyjnych. O znanych przykładach kolektywnych działań z wykorzystaniem wolnych licencji – jak Wikipedia. O wątkach pirackiego, sieciowego nieposłuszeństwa obywatelskiego i penalizacji (m.in. studenckiej) kultury remiksu i dzielenia się kulturą. O związkach wolnej kultury z gospodarką i ekonomią.

Grzegorz D. Stunża - pedagog społeczny, pedagog mediów o zacięciu popkulturowym. Asystent w Pracowni Edukacji Medialnej w Zakładzie Filozofii Wychowania i Studiów Kulturowych (Instytut Pedagogiki, Wydział Nauk Społecznych Uniwersytetu Gdańskiego). Przygotowuje pracę doktorską na temat edukacji obywatelskiej w sztucznej rzeczywistości polskich państw wirtualnych. Pomysłodawca i szef projektu „Edukator Medialny”. Sekretarz rady redakcyjnej naukowego pisma „Studia Kulturowe”, członek redakcji krytycznego pisma „!reFORM”.


Koncert: Marcin „Dzidzia” Zabrocki solo

Marcin „Dzidzia” Zabrocki - multiinstrumentalista, kompozytor. Współtwórca płyt takich zespołów jak: Pogodno, Mordy, Biff, obecnie członek grup PuPuPiDu i Bogowie i zespołu Kasi Nosowskiej. Jako kompozytor muzyki teatralnej współpracował ostatnio ze Zbigniewem Brzozą w Teatrze Wybrzeże. Współtworzył z Michałem Zadarą performerską instalację na Warszawie Singera. Współpracował z twórcą animacji Mariuszem Wilczyńskim, artystą Robertem Knuthem, Korą, T.Love i Lombardem.

***

20 października, czwartek, godz. 19.00

TEATR JAKO POLITYKA – O PRAKTYKACH ARTYSTYCZNYCH NAKIEROWANYCH NA TRANSFORMACJĘ RZECZYWISTOŚCI

Wykład Igora Stokfiszewskiego inaugurujący cykl spotkań „Teatr jako polityka” poświęcony będzie próbom odnowienia paktu pomiędzy sceną i wspólnotą społeczną, który zerwany miał zostać w roku 1989 wraz z utratą przez teatr repertuarowy mocy stanowienia o kształcie życia zbiorowego. Określenie „teatr rozrachunków inteligenckich” ustanowił Dariusz Kosiński w swojej monografii Teatra polskie. Historie. Oznacza ono praktyki nastawione na oddziaływanie zbiorowe, które jednocześnie sytuują się w perspektywie sceny repertuarowej, a więc przeznaczonej dla inteligenckiego widza - odbiorcy tzw. kultury wysokiej. Nurt ten, który zamarł w latach 90., pod koniec dekady objawił się z wielokrotną siłą za sprawą twórców kojarzonych z Nowym Teatrem: m.in. Krystiana Lupy, Krzysztofa Warlikowskiego i kontynuowany był/jest w inscenizacjach m.in. Jana Klaty czy Moniki Strzępki.

Pod kątem podejmowania przez teatr tematów związanych m.in. z indywidualną i zbiorową tożsamością, współwiną za Holocaust, rozliczeniem z mitem Solidarności, omawiane będą spektakle: Auslöschung / Wymazywanie w reż. Krystiana Lupy, Hamlet i (A)polonia w reż. Krzysztofa Warlikowskiego, H. w reż. Jana Klaty oraz Tęczowa trybuna 2012 w reż. Moniki Strzępki na podstawie tekstu Pawła Demirskiego. Ten ostatni stanowił będzie przykład inicjatywy, sytuującej się na granicy teatru inteligenckiego i popularnego, a także - teatru repertuarowego oraz akcji społecznej, stanowiąc przyczynek do omówienia nurtu „teatru dla ludzi”, będącego tematem kolejnych spotkań.

Podczas wykładu prezentowane będą fragmenty rejestracji omawianych spektakli.

 
***

3 listopada, czwartek, godz. 19.00

DYSKURSY EMANCYPACYJNE W SERIALACH

Seriale zawładnęły telewizją i świadomością widowni. Seriale od dawna nie są szmirowate – intrygują, wciągają i zmuszają do myślenia, także krytycznego. O tym, jakie wykluczone grupy społeczne i nieznane w debacie publicznej idee zyskują głos w popularnych produkcjach, na przykładzie esejów współczesnych badaczek i badaczy kultury, przybliży filozofka i socjolożka dr Monika Bokiniec.


Podczas spotkania zaprezentowane zostaną fragmenty seriali: Czysta krew, L Word, Queer as folk.

Zainteresowanym polecamy lekturę tekstów:

S. Cardwell, Czy telewizja jakościowa jest dobra? [w:] Zmierzch telewizji? Przemiany medium. Antologia, red. Bielak, Filiciak, Praszek, Warszawa 2011, s. 129-147.

M. Wilk, Lesbijki wchodzą na ekrany telewizorów oraz N. Kuorikoski, Podobno jesteśmy alternatywną rodziną… [w:] „Panoptikum” 2004, nr 3, s. 18-42.

N. Kuorikoski, „Jesteś taki gejowski”. Kampowanie w serialu The L word [w:] „Panoptikum” 2007, nr 6.

M. Pelczar, The L Wor(l)d: Czasoprzestrzenie utopii/dystopii oraz K. Sikorska, Urzekające wizje ograniczonej utopii kilku spełnionych pragnień czyli o „wampirycznym” serialu telewizyjnym, [w:] „Panoptikum”, 2010, nr 9.

Samuel Nowak, Queer as Folk: telewizja, sex i polityka różnicy [w:] POST-SOAP. Nowa generacja seriali telewizyjnych.

J. Ostrowska, Czysta krew, czyli jak demoniczna mniejszość przejmuje władzę! [w:] Seriale. Przewodnik Krytyki Politycznej, Warszawa 2011.


***

14 listopada, poniedziałek, godz. 19.00

Igor Stokfiszewski, DWA TEATRY: „TEATR DLA LUDZI”. GŁOMB, KRUSZCZYŃSKI, SZYDŁOWSKI, KOMUNA OTWOCK

Drugi wykład z cyklu „Teatr jako polityka” poświęcony będzie nurtowi praktyki teatralnej zorientowanej na długotrwałe działanie w przestrzeni lokalnej, współpracę z miejscowymi mieszkańcami oraz tworzenie zdarzeń artystycznych nakierowanych na budowanie zbiorowych więzi, podnoszenie poziomu teatralnego uczestnictwa oraz upodmiotowienie aktorów, aktorów-amatorów i widzów. Omówione będą praktyki Jacka Głomba w Legnicy, Piotra Kruszczyńskiego w Wałbrzychu, Bartosza Szydłowskiego w Krakowie/Nowej Hucie i grupy Komuna Otwock (dziś - Komuna Warszawa). Omówieniu towarzyszyć będzie prezentacja rejestracji niektórych działań.

***

17 listopada, czwartek, godz. 19.00

Agnieszka Graff, FEMINIZM POSTKOLONIALNY A SPRAWA POLSKA – CZY PODPORZĄDKOWANI MOGĄ MÓWIĆ I CZY NAS TO JAKKOLWIEK DOTYCZY

Seminarium dr Agnieszki Graff o feminizmie postkolonialnym, europejskości, intersekcjonalności i jak to się ma do polskiej sytuacji. Czy podporządkowani mogą mówić i czy nas to jakkolwiek dotyczy?

Polecamy wcześniejszą lekturę:
- Gayatri Ch. Spivak, Strategie postkolonialne;
- Audre Lorde, „Nie zdemontujesz domu pana przy użyciu jego własnych narzędzi”;
- Agnieszka Graff, Magma i Rykoszetem.

Agnieszka Graff – anglistka, feministka. Współzałożycielka Porozumienia Kobiet 8 Marca. Stypendystka Fundacji Fulbrighta. Teksty naukowe oraz publicystyczne ogłaszała m.in. w „Res Publice Nowej”, „Kulturze i Społeczeństwie”, „Ośce”, „Zadrze”, „Gazecie Wyborczej”, „Rzeczpospolitej”. Pracuje w Ośrodku Studiów Amerykańskich UW i wykłada na warszawskich studiach podyplomowych Gender Studies. Jej książka Świat bez kobiet (2001) to jedna z najważniejszych pozycji w polskiej literaturze feministycznej. Analizuje mechanizmy stopniowego wykluczania kobiecego głosu ze sfery publicznej w warunkach ustrojowej transformacji. W ostatnich pracach zwraca szczególną uwagę na przenikanie się dyskursu płci z narracjami nacjonalistycznymi (np. antysemityzmem) i rasowymi. Była na wszystkich manifach i wybiera się na kolejne. W Wydawnictwie Krytyki Politycznej ukazała się jej książka Magma.

***

1 grudnia, czwartek, godz. 19.00

Agata Bielik-Robson, POLUBIĆ NOWOCZESNOŚĆ

Ze względu na pogorszenie stanu zdrowia Agaty Bielik-Robson dzisiejszy wykład Polubić nowoczesność nie odbędzie się. O nowym terminie spotkania w ramach nowego semestru Uniwersytetu Krytycznego poinformujemy wkrótce. Przepraszamy za niedogodności.

Nowoczesność nie ma dobrej prasy wśród myślicieli, którym przyszło w niej żyć. Znakomita większość z nich narzeka na epokę nowoczesną jako „czas marny” dla myślenia, spychający refleksję na margines, podczas gdy prawdziwe życie nowoczesności lokuje się zawsze gdzie indziej. To zdumiewające, jak bardzo zgodni w swym antymodernizmie są myśliciele, których skądinąd nic poza tym nie łączy; rousseańskie prawo stykania się skrajnych stanowisk sprawdza się doskonale, gdy obok siebie postawić skargi na nowoczesność idące tak z prawej, jak z lewej strony ideologicznej barykady.

Kiedy więc Martin Heidegger epitetuje nowoczesność hölderlinowską frazą „czasu marnego”, a Carl Schmitt wtóruje mu, piętnując polityczne bankructwo zachodniej demokracji liberalnej, to ich głosy harmonijnie dołączają się do chóru, w którym swą antynowoczesną pieśń od lat wyśpiewuje lewica, dla której modernitas to epoka na trwałe skażona intymną relacją z kapitalizmem. W istocie, gdy wsłuchać się w te krytyczne głosy, powstaje pewne kontinuum, w którym zamazuje się ideologiczny podział na prawicę i lewicę.

Celem wykładu będzie analiza tej niechęci wobec nowoczesności, połączona z próbą pokazania, że nowoczesność można mimo wszystko polubić, także intelektualnie.


Agata Bielik-Robson – filozofka, zajmująca się filozofią podmiotowości, postsekularyzmem, myślą judaistyczną oraz wpływem psychoanalizy i formacji romantycznej na filozofię. Pracuje w Instytucie Filozofii i Socjologii PAN, wykłada w Collegium Civitas, Szkole Nauk Społecznych i Ośrodku Studiów Amerykańskich UW. Członek Stowarzyszenia Naukowego Collegium Invisibile.

***

5 grudnia, poniedziałek, godz. 19.00

Igor Stokfiszewski, TEATR JAKO POLITYKA cz. 3

Trzeci z cyklu wykładów Teatr jako polityka poświęcony będzie formom pośrednim pomiędzy spektaklem teatralnym i długotrwałą zinstytucjonalizowaną praktyką społeczno-artystyczną, które były tematami dwóch pierwszych spotkań. Omówione zostaną próby współdziałania grupy Komuna Otwock z mieszkańcami podwarszawskiej miejscowości na bazie spektakli przygotowywanych przez tych niezawodowych twórców inspirujących się ruchem anarchistycznym, oraz projekty partycypacyjne wyrosłe z tradycji teatru dokumentalnego. W tym wypadku za przykład posłuży cykl interwencji miejskich pod wspólnym tytułem „Miasta Równoległe”, który odbył się w czerwcu tego roku w Warszawie pod kuratorskim okiem Stefana Kaegi (kolektyw Rimini Protokoll) oraz Loli Arias (grupa Postnuklear). Obejrzymy dokumentacje działań obejmujących m.in. fabrykę zamienioną w teatr z udziałem robotników, blok mieszkalny stanowiący scenę do inscenizacji biografii mieszkańców czy peron dworca, będący miejscem pisania na żywo prozy miejskiej.

***

Idea

Uniwersytet Krytyczny jest próbą odpowiedzi na postępujący kryzys tradycyjnych instytucji akademickich.  Uczelnie w Polsce stają się kolejnym instrumentem wolnorynkowej gospodarki - kreują innowacje na potrzeby biznesu, wytwarzają kapitał ludzki dla przedsiębiorstw.

Przekazywana studentom wiedza jest coraz węższa i specjalistyczna, a do tego zestandaryzowana (system USOS) i podporządkowana dyktatowi wskaźników ilościowych (punkty ECTS). Cierpi na tym nie tylko wykształcenie humanistyczne studentów, ale przede wszystkim funkcja Akademii jako ośrodka krytyki obowiązującego ładu społecznego. To z uniwersytetu wychodziły niegdyś odważne propozycje reform, to właśnie studenci pragnęli zmieniać świat. Dziś uczelnia przygotowuje przede wszystkim ekspertyzy, a jej absolwenci walczą o punkty w CV.

Uniwersytet Krytyczny chce dostarczać wielowymiarowej wiedzy o świecie: literatura i polityka, historia i socjologia, filozofia i polityka społeczna wzajemnie się tu inspirują i krytycznie pokazują społeczny świat jako całość. Pragniemy jednocześnie umożliwić publiczności kontakt z wykładowcami, których na co dzień nie mogą spotkać.

Zapraszamy wybitnych akademików z innych miast (Warszawa, Kraków, Poznań, Białystok), a także tych, którzy z racji innych obowiązków nie prowadzą już działalności dydaktycznej. Będziemy się starać stale zapraszać najciekawszych intelektualistów ze świata na regularne zajęcia - seminaria i konwersatoria, pozwalające na systematyczny, a nie jedynie doraźny kontakt z uczestnikami zajęć.

***

Wsparcie:

Partner:





Patronat:

Na podobny temat

• Nowy Świat: Rusza Uniwersytet Krytyczny!
• Warszawa, 3 listopada: Szturm na szkoły. Kochaj i rób
• Warszawa: Uniwersytet Krytyczny 2011/2012
• Kochaj i rób
• Blog W tramwaju o „Kochaj i rób”