|
Palma na rondzie de Gaulle'a w Warszawie po raz kolejny odrodziła się jak feniks z popiołów. Najsłynniejsze w kraju sztuczne drzewo nie jest już łysym kikutem. Jego pomysłodawczyni artystka Joanna Rajkowska zamontowała na nim nowe liście i korę.
Palma już prawie pięć lat i jest piękna jak nigdy dotąd. Odmłodniała, ma nową korę i mocne liście, które powinny wytrzymać największe wichury. Zawisną na niej nawet kokosy! Doczekała się też wreszcie profesjonalnej strony internetowej , na której znaleźć można całą jej burzliwą historię.
Agnieszka Kowalska: Odnawiasz palmę z uporem maniaka. Czy myślisz, że jest jeszcze Warszawie potrzebna?
Joanna Rajkowska: Tak. Pielęgniarski czepek jest tego dowodem. Jest potrzebna dlatego, że jest używana i zawłaszczana. Dopóki jest instrumentem w rękach ludzi, którzy wyrażają pod nią swoją wolę, poglądy, emocje, dopóty ma rację bytu.
Ale czy palma jest w pełni demokratyczna? Gdyby chciała pod nią demonstrować np. Młodzież Wszechpolska, nie miałabyś nic przeciwko?
- Jak będą chcieli to zrobić, to zrobią to i tak, bez mojej zgody. Ale prawica nie ma poczucia humoru, niczego bardziej się nie boi niż ironii, więc nie sądzę, by do tego doszło. Wszechpolak pod palmą będzie wyglądał karykaturalnie, bo palma nie lubi nacjonalistów, w końcu sama jest nie stąd. Ale wyobrażałam sobie nieraz piękny ołtarz na Boże Ciało pod palmą. Przecież to idealne miejsce. Nie widzę też problemu, żeby stała obok niej bożonarodzeniowa choinka. Powinna tam stać. Tylko wszyscy się boją, bo palma ma moc rozbrajania, podważania, wyśmiewania.
Środowiska lewicowe się nie boją, wręcz lgną do palmy. Dlaczego?
- Bo to inna formacja intelektualna. Palma stała się lewicowa, ponieważ w geście protestu przeciwko polityce prawicowych władz miasta przyszli do niej ludzie o poglądach lewicowych. Demonstrowali tu Zieloni 2004, ludzie skupieni wokół klubu Le Madame walczący o prawa gejów i lesbijek, w zeszłym roku Zieloni wykorzystali palmę w swoim spocie wyborczym. Palma powoli się upolityczniała. Gest „Krytyki Politycznej”, która zaapelowała o wsparcie rekonstrukcji projektu, ostatecznie podkreślił związek palmy z lewicą.
Czy to działo się poza Tobą? Przecież nie ukrywasz zbieżności poglądów z tymi środowiskami.
- Poza mną, oczywiście, inicjatywa przychodzi z zewnątrz. Ja nie chcę kontrolować tego, co się dzieje z palmą, bo jak można kontrolować przestrzeń publiczną? Przecież to absurd. W jakiś sposób, symbolicznie oddałam palmę miastu, ludziom. Uważam, że nie należy forsować jedynego słusznego sposobu myślenia o tym projekcie. Bo wtedy przestanie być instrumentem w rękach ludzi, a stanie się martwym pomnikiem moich poglądów. Ludzie doskonale wyczuli, że palma generuje przestrzeń, która należy do nich.
Czy ten podkreślany przez ciebie na początku żydowski kontekst palmy stojącej w Alejach Jerozolimskich zupełnie się zagubił?
- Powiedziałabym, że się zuniwersalizował. Bo nie tyle stosunek do Żydów jest dziś naszym głównym problemem, ile stosunek do inności w ogóle. A palma jest tej inności dobitnym znakiem.
Wywiad ukazał się w „Gazecie Stołecznej” z 5 lipca 2007r.
Na podobny temat
|
Order software online 
@Spokojny "Overall proponuje...
Pomysł, żeby na każdą parę przypadało...