Krytyka Polityczna - Partie dla początkujących

Nowość w sklepie KP!

Katalog Książek KP

Najnowszy numer KP

Komentarze

CYTAT DNIA

Pytałem decydentów MFW, jakie mają dowody na to, że ich neoliberalna polityka jest właściwa. Odpowiadali, że nie potrzebują dowodów. Wyglądało to tak, jakby chodziło im nie o politykę, lecz o religię. Ale to tylko część odpowiedzi. Forsowali taką politykę także dlatego, że chciało jej Wall Street. Niestabilność, kryzysy, łączenie firm, dzielenie firm to raj dla sektora finansowego, który robi na tym ogromne pieniądze.
Joseph E. Stiglitz

Książki w sklepie KP

Warto przeczytać

Order software online

Partie dla początkujących

Jan Smoleński

05.05.2010

Powoli zbliżają się wybory do Riksdagu, warto więc, przynajmniej pobieżnie, poznać szwedzką scenę polityczną.

Socjaldemokraci, a właściwie Socjaldemokratyczna Szwedzka Partia Robotnicza to największa partia polityczna w Szwecji i mimo że jest obecnie w opozycji, to i tak wprowadziła do parlamentu 130 reprezentantów, o 33 więcej niż kolejni co do wielkości moderaci (w Szwecji to nie największa partia formuje rząd, ale ta, która najszybciej stworzy koalicję). To socjaldemokraci stworzyli folkhemmet i to z ugrupowania wywodził się najbardziej znany na świecie szwedzki polityk, Olof Palme, głośny krytyk wojny w Wietnamie i interwencji Układu Warszawskiego w Czechosłowacji, przeciwnik apartheidu. Partia właściwie rządzi Szwecją od 1936 roku, z wyjątkiem trzech okresów (1976-1982, 1991-1994 oraz kończącej się właśnie kadencji). Obecnie jej szefową jest Mona Sahlin. Partia reprezentuje dość klasyczne socjaldemokratyczne poglądy, właściwie nie dała się skorumpować neoliberalizmowi, a od lat 90. jest oficjalnie partią feministyczną. Obecnie w koalicji z Zielonymi i Partią Lewicy prowadzi w sondażach przedwyborczych.

Moderaci, oficjalnie nazywają się Umiarkowaną Partią Koalicyjną i są drugim co do wielkości ugrupowaniem politycznym. Szef partii, Fredrik Reinfeldt, jest premierem w koalicyjnym rządzie z chadekami, socjalliberałami i centrystami. Ugrupowanie to oficjalnie reprezentowało i reprezentuje „liberalno-konserwatywne” poglądy, to jednak z czasem coraz bardziej przesuwało się w stronę centrum, by w 2006 roku ustami Reinfeldta ogłosić, że jest „nową partią pracy” a jej główny cel to obrona szwedzkiego państwa dobrobytu poprzez, jak to ujmuje, uczynienie pracy opłacalną. Partia poparła legalizację związków jednopłciowych. Od 1932 roku była w rządzie trzy razy, stanowisko premiera obsadziła dwa razy (łącznie z obecnym premierem), za każdym razem na nie dłużej niż jedną kadencję. Sondaże wskazują, że i tym razem będzie podobnie.

Partia Centrum, większość jej wyborców pochodzi z rolniczych części Szwecji. Przedstawia siebie jako „zieloną partię socjalliberalną”. Przez długi czas była największym sojusznikiem socjaldemokratów, ale od 1957 roku buduje sojusz centroprawicowy. Obecnie w koalicji rządzącej (29 przedstawicieli), choć sondaże nie wróżą zwycięstwa. Pełniący w 1981 roku funkcję premiera lider centrystów Thorbjörn Fälldin, po wprowadzeniu stanu wojennego w Polsce, przyznał wszystkim przebywającym wtedy w Szwecji Polakom prawo pobytu.

Ludowa Partia Liberałów, zwana w Szwecji po prostu partią ludową, socjalliberałowie, którzy podobnie, jak Partia Centrum, w szwedzkim spektrum politycznym sytuują się bardziej po prawej stronie sceny politycznej (28 przedstawicieli). W latach 1978-1979 jej lider, Ole Ullsten był premierem. Jej hasłem jest „społeczna odpowiedzialność bez socjalizmu”, czyli państwo opiekuńcze oparte na zasadach rynkowych.

Chrześcijańska Demokracja, konserwatyści, jak na szwedzkie standardy, oczywiście – partia popiera prawo kobiet do aborcji, jakiś czas temu nawet zaproponowała, by polskie kobiety mogły bezpłatnie robić aborcje w Szwecji. Głównymi celami partii są poprawa opieki nad osobami starszymi, wolny wybór dla rodziców co do wyboru opieki nad dziećmi, złagodzenie regulacji dotyczących firm i walka z bezrobociem poprzez obniżenie podatków. W centroprawicowej koalicji, z 24 przedstawicielami w Riksdagu.

Partia Lewicy, partia ta jest mocno lewicowa nawet jak na szwedzkie standardy: sprzeciwia się prywatyzacji, była przeciwna wejściu Szwecji do UE, postuluje zwiększenie wydatków publicznych. Przestała się oficjalnie uważać za komunistyczną w 1990 roku, a od 1996 roku uważa się za partią feministyczną. Obecnie w opozycji, ma 22 przedstawicieli w parlamencie.

Partia Zielonych, w parlamencie po raz pierwszy znalazła się w 1988 roku, ale w tym, według niektórych tytułów prasowych, ma szanse podwoić swoje poparcie i stać się trzecią siłą w Riksdagu (po socjaldemokratach i moderatach, oczywiście). Najważniejszymi kwestiami dla partii są polityka klimatyczna i polityka równościowa - we władzach partii jest parytet, współprzewodniczą kobieta i mężczyzna. Obecnie w opozycji (19 przedstawicieli).

Z wielu ugrupowań pozaparlamentarnych coraz bardziej liczącą się siłą jest Szwedzka Demokracja (Sverigedemokraterna), ksenofobiczna i homofobiczna partia, w typowy dla prawicowego populizmu sposób łącząca hasła socjalne (obrona folkhemmet) z nietolerancją. I choć odrzuca oskarżenia o ksenofobię i homofobię, to do jej głównych postulatów należą ograniczenie imigracji, budowa homogenicznie kulturowego państwa i promocja rodziny, w której „dziecko ma jednego tatę i jedną mamę”. Obecnie według sondaży ma poparcie rzędu 4,9 proc., co pozwoliłoby jej na wejście do Riksdagu (próg to 4 proc.).

Komentarze

Dodaj nowy