|
7.05.08
 Jerozolima cala w fajerwerkach – Independence Day. Siedzę w Palm Hostel, wybuchy za oknem, słucham Wissama Murada. Facet z Jerozolimy. Co za muza. Rytm wprawdzie nadają petardy i ognie sztuczne… Ale o tym za chwilę.
B’Tselem wysłało do mnie oficjalne przeprosiny. Musieli się nieźle kitwasić dwa dni, skoro napisali: The matter seemed to have created a small internal debate - it is a bit of a unique case for us because most of the footage requests we get are more TV, news orienated, with a less clear political purpose. Krótko mówiąc, wracam tam w przyszłym tygodniu. Super.
Byłam dziś w ICADH – [The Israeli Committee Against House Demolitions]. ICADH zajmuje się wszelkimi sprawami dotyczącymi wyburzania domów. Jest czym – od roku 1967 Izraelczycy zburzyli 18 000 palestyńskich domów, z czego, w ciągu ostatnich 10 lat aktywistom z ICADH udało się odbudować 106. Nie jest to wiele. Tymbardziej, że buldożery czasem wyburzają te domy, które wspólnym wysiłkiem ICADHu i wolontariuszy udało się postawić z powrotem. Trudno jest walczyć z oficjalną polityką własnego państwa, której jedną z wytycznych jest zmniejszenie liczby Palestyńczyków żyjących na terenach przeznaczonych na budowę osiedli żydowskich lub w ich sąsiedztwie. Dziś, jak przeczytałam, żyje w Izraelu 5,499,000 Żydow i 1,461,000 (20%) Arabów. Demograficzny wyścig trwa. Na moje oko Arabowie rozmnażają się lepiej.
Przypomina mi się film Yael Bartany o odbudowaniu jednego z tych domów. Uśmiechnięte twarze, nadzieja w oczach, heroiczne pozy, ujęcia od dołu. Tak samo wyglądali budowniczowie państwa Izrael w latach ‘50. Ciekawe czy dom odbudowany podczas tego lata i sfilmowany przez Bartanę też został powtórnie zrujnowany przez izraelskie buldożery. Widzowie filmu muszą wychodzić z projekcji pokrzepieni, że oto fala powraca, Izrael, rękami swych aktywistów odbudowuje palestyńskie domostwa.
Burmistrz miasta Jerozolima pytany o systematyczne wyburzania domów we wschodniej Jerozolimie odpowiada wymijająco – Populacja palestyńska, o czym państwo doskonale wiecie, nie zmniejsza się, a zwiększa się.
ICADH nie ma informacji o tym kiedy i gdzie jakiś dom zostanie wyburzony. Po prostu – wczesnym rankiem zbierają się zmasowane siły izraelskiej policji, straży granicznej oraz buldożery należące do władz. Policja otacza dom. Jeff Halper, koordynator ICADH opowiadał mi z detalami jak to wygląda - zburzenie małego domu zajmuje czasem 20 minut, zburzenie dużego – do dwóch godzin. Nikt nie informuje o akcji mieszkańców danego domu – ani władze miasta, ani Ministerstwo Spraw Wewnętrznych, ani miejscowa administracja. Dziesiątki tysięcy rodzin żyje w strachu przed buldożerami, z czego 22 000 w samej Jerozolimie.
Jest to w istocie pogwałcenie IV Konwencji Genewskiej (artykuł 53), która zabrania wyburzania domów na terytoriach okupowanych. Tylko, że Izrael nie przestrzega zasad IV Konwencji. Przy ostanim wyburzeniu, Jeff Halper powołując się na Konwencję, nakazał aresztować oficera straży granicznej. Wywołał tylko wybuchy śmiechu i został zakuty w kajdanki.
Chciałabym sfilmować wyburzenie domu. Nie wiem czy uda mi się dotrzeć na czas, ale spróbuję. Jeśli nie, skorzystam z materiałów ICADH albo B‘Tselem.
Byłam wczoraj na wystawie w Museum on the Seam [Muzeum Na Szwie], które zajmuje sie sztuką o społeczno-politycznej wymowie. Muzeum Na Szwie nazywa się tak, jak się nazywa, bo jest przy ulicy, która stanowi granicę wschodniej i zachodniej Jerozolimy. Dom, w którym się mieści, uczestniczył w każdym zbrojnym konflikcie. Cud, że jeszcze stoi.
Od tak dawna nie oglądałam żadnej sztuki, że poczułam miły dreszczyk. Zdałam sobie sprawę, że nawet nie pamiętam, kiedy ostatni raz brałam udział w jakiejś poważniejszej wystawie. Zdaje się, sześć lat temu, w Casino Luxembourg, jeszcze zanim powstała palma.
Wystawa ma wdzięczny tytuł Bare Life – powiedzmy, Samo Życie. Jak wyczytałam, „traktuje o współczesnych sytuacjach, wyjątkowych i niebezpiecznych, które stają się uprawomocnionym status quo poprzez akceptację milczącej większości.“
Wiele znanych nazwisk, w tym trzy polskie – Wilhelm Sasnal, Katarzyna Józefowicz i Artur Żmijewski, czyli klucz FGF. Poza tym m.in. Bruce Nauman, Anselm Kiefer, Carsten Höller a nawet sam Samuel Beckett.
Nie mogłam się oprzeć wrażeniu, że jest to jeszcze jedna manifestacja sugerująca, że Izrael jest w pełni demokratycznym państwem, które – proszę bardzo - pozwala na krytyczne wypowiedzi dotyczące najbardziej bolesnego tematu – izraelskiego apartheidu. A dla niepoznaki, żeby temat trochę zuniwersalizować i rozmydlić, do dania głównego dodano problemy różnych innych apartheidów, opresji, represji, traum, holocaustów i ogólnoludzkich nieszczęść.
Wystawę zwiedzali głównie amerykańscy turyści, co było bolesne, bo się bardzo głośno zachwywali.
Sztuka działa pomimo a czasem zamiast. Przeżyłam tam pół godziny najprawdziwszej radości. A to za przyczyną Wilhelma Sasnala i paru innych artystów. Nie zauważyłam nazwiska Wilhelma w spisie artystów. Kątem oka zobaczyłam jakiś przepiękny obraz. Wbiłam w niego wzrok i zamarłam. Czarno-biały, prosty, nieprawdopodobny. Cztery albo pięć kobiet idzie przez przełęcz, światło jak o zmierzchu. Kobiety widoczne są o tyłu, światło w kontrze, przed nimi, daleko, góry. Mają chustki na głowie, jakieś torby, torebki, klamoty, nie za dużo. Ni to idą, ni to stoją. Tam było wszystko – trauma i lęk przed nieznanym, niepewność, kobiecość, słabość. Mogły to być arabskie kobiety przy checkpoincie, ale i zagubione turystki w Tatrach. Obraz nie miał tytułu i to było fajne, ten znak zapytania - kto i co i dlaczego. Wilhelm, jeśli czytasz mojego bloga, kłaniam ci się do ziemi. Miałam gęsią skórę na plecach.
Na dachu była huśtawka zamocowana do poręczy – praca Carsten Höller. Fajne. Lekkie.
Spojrzałam na dół. Ekskluzywnie ortodoksyjny plac zabaw. Ani grama trawy, sam beton. Żydowskie mamy, nianie i dzieci. Wyglądał jak praca na wystawę. Doskonale pomyślana, interaktywna istalacja. Z tym że plac zabaw był dużo mocniejszy niż wszystkie polityczne prezentacje Bare Life. Ale może ja jestem zainfekowana. Może za daleko odbiłam. Straciłam wiarę w polityczną skuteczność takich wystaw. Chyba lepiej już odbudować dom z ICADH.
Oglądając wystawę myślałam o Bad Boysach z Jenin. Jak zareagowaliby. Co by się im podobało. Co by wyśmiali. Co do czego by porównali. Co by zrozumieli.
Kupilam sobie ładny t-shirt z napisem Bare Life. Trochę za duży.
Siedzę więc w tym t-shircie w Palm Hostel. Trwają rocznicowe obchody. Jaffa Road i Ben Yehuda otoczone wojskiem, policją, tajniakami. Piekielnie militarne obchody…. Wśród rocznicowych pamiątek miecze, nadmuchiwane młotki i kije bejsbolowe z gwiadą Dawida. Jakiś rozweselony staruszek walnął mnie takim kijem w głowę. Próbowałam wyobrazić sobie nadmuchiwany kij bejsbolowy z polską flagą.
Do Zachodniego Brzegu nie można wjechać. Z powodu rocznicowych ceremonii zamknięto checkpointy. Izrael musi przecież w spokoju celebrować 60 urodziny swojego demokratycznego państwa. W przyszłym tygodniu będzie jeszcze gorzej, jeszcze więcej policji i wojska - do Jerozolimy zjadą George W. Bush, Tony Blair, Henry Kissinger, Michail Gorbachow, Rupert Murdoch oraz założyciele Google‘a i Facebook‘a. 
Na podobny temat
|
Order software online 
Pomysł, żeby na każdą parę przypadało...
Sympatyczna opowiastka. Sympatyczna, ...