Poznańskie Stowarzyszenie Inicjatyw Teatralnych oraz Klub Krytyki Politycznej w Poznaniu zapraszają na konferencję mobilną „Sztuka i środowisko” w ramach „Archipelagu Malta”.

Konferencja mobilna Sztuka i środowisko w ramach „Archipelagu Malta” 2008 to cykl wykładów, spotkań, warsztatów, paneli dyskusyjnych i akcji artystycznych podejmujących temat relacji między sztuką i środowiskiem. Z pomocą zaproszonych gości – naukowców i artystów – postaramy się pokazać, jak performatywne są działania aktywistów ekologicznych i jak często szeroko pojmowana ekologia znajduje swe miejsce w działaniach podejmowanych w sferze sztuki. Będziemy operować zjawiskami rozciągającymi się od wystąpień staroegipskich kapłanów używających wiedzy o zaćmieniach słońca jako atrybutu władzy, poprzez przykuwających się do drzew ekologów, aż po klimatyczne show Ala Gore’a i palmę wybudowaną (!) w centrum środkowoeuropejskiego miasta. Bazując na doświadczeniach polskich artystów tworzących w przestrzeni publicznej, udowodnimy, jak wielki wpływ na otoczenie mogą mieć działania artystyczne zakorzenione w grach z naturalnym środowiskiem. Na koniec spytamy o mechanizmy wykorzystywane przez ekologów oraz ludzi sztuki do zmiany rzeczywistości oraz sprawdzimy ich skuteczność. Bardzo ważna będzie dla nas atmosfera projektu. Dalecy jesteśmy od tworzenia klimatu konferencyjnej sali wypełnionej specjalistami. Bliżej nam raczej do obrazu Tadeusza Kantora spacerującego wraz z tłumem (nie)przypadkowych ciekawskich po plaży – niosącego krzesło po to, by w pewnym momencie stanąć na nim i zacząć dyrygować rytmem przypływów i odpływów fal morskich. Tak powstaje spontaniczne widowisko. Ważne są również miejsca – przestrzeń publiczna konkretnego miasta. Przestrzeń uporządkowana. Poznań. Miasto „równych chodników” i placów pozbawionych nuty nonszalancji. Przestrzeń pełna monumentalnych, neoromańskich, neobarokowych, modernistycznych… przyciężkich gmachów. Przestrzeń pełna parków, w których nie można przysiąść, bo trawa w nich służy do podziwiania i podnoszenia statystyk procentowego udziału zieleni. Przestrzeń wypełniona wstrzemięźliwością, pozbawiona dialogiczności i prowadzonej z rozmysłem wizji tworzenia enklaw – miejskich dotleniaczy.

Mając to wszystko na uwadze, będziemy się przemieszczać, by każdego dnia funkcjonować w innej przestrzeni i zróżnicowanych kontekstach (kolejne odsłony konferencji bedą miały miejsce m.in. na Starym Rynku, Moście Biskupa Jordana, Wzgórzu Przemysława). Staniemy się tym samym uczestnikami rozpisanego na sześć dni i wiele ról performensu. Przetestujemy jego działanie w różnych środowiskach. Będziemy spektaklem dla postronnych miejskich obserwatorów i obserwatorami miejskich spektakli. Z akademicką precyzją, ale poza akademickimi schematami działania będziemy pracować bezpośrednio na tkance miejskiego organizmu. Zapraszamy Państwa do udziału w tym wyjątkowym, naukowo-artystycznym eksperymencie organizowanym przez Poznańskie Stowarzyszenie Inicjatyw Teatralnych oraz Klub Krytyki Politycznej w Poznaniu w ramach 18. Międzynarodowego Festiwalu Teatralnego Malta.

23 czerwca, godz. 14:00, Stary Rynek

WIDOWISKA KULTUROWE – od prototeatru do prognozy pogody

W książce „Geneza teatru w świetle antropologii kulturowej” Marta Steiner przywołuje kulty wegetacyjno-płodnościowe jako impuls do pierwszych zachowań performatywnych. Opisuje rolę teatralnych odwzorowań natury używanych przez pierwotnych myśliwych, szamanów tańczących taniec deszczu, czy wypełniających rytualne scenariusze w intencji owocnych plonów. Za każdym razem celem jest uzyskanie przychylności sił natury, w czasach późniejszych wyobrażanych w postaciach sił boskich. Idąc tropem antropologii kulturowej zaproszeni goście pokażą jak artystyczna aktywność człowieka kształtowała się pod presją opanowania na własne potrzeby niezrozumiałych procesów rządzących środowiskiem naturalnym. Podejmując temat historycznie dochodzimy w naszych rozważaniach aż do postrzeganej jako zdarzenie performatywne współczesnej prognozy pogody, operującej ustalonym systemem znaków coraz częściej dodatkowo urozmaicanych repertuarem porównań i gestów serwowanych nam przez prezentera. Podczas dyskusji spróbujemy zastanowić się jak na przestrzeni czasu zmieniały się techniki artystycznego zaklinania natury przez człowieka i przeanalizować relacje między nimi.

wykłady: dr Marta Steiner (UWr) i dr hab. Dariusz Kosiński (UJ) dyskusja: wykładowcy oraz prof. Aleksander W. Mikołajczak (UAM), dr hab. Jacek Wachowski (UAM), prowadzący: Małgorzata Dziewulska

AKCJA: Arti Grabowski „Neapolitan Museum”

Współczesna cywilizacja wznosi hasła ekologiczne jednocześnie pogrążając się w śmieciach. Nasze otoczenie jest wysypiskiem już nie tylko postmodernistycznych idei, ale realną stertą odpadów produkowanych przez ciągle powiększające się metropolie. Profetyczny niech będzie tu obraz tonącego w śmieciach Neapolu. Artysta z pomocą atrybutów jednorazowego użytku oraz sztucznie pobudzonych sił natury rozpęta wielki taniec śmieci. Na mocy jego ingerencji galeria ulokowana w samym centrum Starego Rynku na chwilę zamieni się w panoptikum świata odpadów i zwróci uwagę na swą niezwykłą “urodę” a publiczność będzie mogła rytualnie przekroczyć granice światów.

Arti Grabowski – performer i aktor ponadto zajmujący się także video art, sztuką instalacji oraz frozen image art. Pochodzi z Zagłębia, ale identyfikuje się z Krakowem gdzie ukończył studia z wyróżnieniem na Wydziale Rzeźby Akademi Sztuk Pięknych (Pracownia Intermediów, dyplom z performance). Obecnie asystent w Katedrze Intermediów na macierzystej uczelni. Od 10 lat bardzo aktywny i rozpoznawalny w świecie sztuki performans artysta. Zrealizował ponad setke działań określanych mianem performans, happening, akcja, prezentowanych na festiwalach sztuki performance, festiwalach teatralnych, przeglądach sztuki video w Europie, Ameryce Płn. i Płd. i Azji. Przez 4 lata był aktorem poznańskiego teatru alternatywnego „Porywacze ciał“.

W roku 1980 Włodzimierz Staniewski napisał tekst zatytułowany „Po nowe środowisko naturalne teatru”. Wiązało się to z jego wcześniejszym uczestnictwem w parateatralnych projektach Jerzego Grotowskiego oraz własnymi poszukiwaniami i wyprawami, które odbywał razem z zespołem Gardzienic od 1977 roku. Staniewski szukał kultury nieskażonej cywilizacją i znajdował ją podczas Wypraw. Grotowski poszukiwał „kultury czynnej” i w tym celu, w kolejnych projektach starał się doprowadzić ich uczestników do pełnego wyzwolenia, wyzbycia się społecznych ról i stworzenia choćby chwilowych więzi z własną nieświadomością oraz z każdym Innym: naturą i człowiekiem. Podczas dyskusji chcielibyśmy spytać czy tego typu strategie artystyczne w dalszym ciągu mogą być źródłem nowych energii i inspiracji dla sztuki.

wykład: prof. Zbigniew Osiński (UW) dyskusja: wykładowca oraz Lech Raczak (reżyser teatralny), James Sloviak (NWPL), Jairo Cuesta (NWPL), Maciej Różalski (IS PAN, „Konteksty”). prowadzący: Ewa Guderian-Czaplińska (UAM)

AKCJA: Centrala Rybna „Pierwociniec”

Symulacja grupowa „Pierwociniec” będzie próbą zmierzenia się z „doświadczeniem pierwotnym”, którego resztki, porosłe „chaszczem kultury” spoczywają w każdym pragnąc światła.

Centrala Rybna – grupę tworzą Artur Śledzianowski (pseudonim „Śledź“) oraz Andrzej Karpiński (pseudonim „Karp“). Od 2001 roku realizują projekt R.M.K. – Rewitalizacja Monumentów Kultury. Wykorzystując rytuały tradycji kultury i konsumpcji przedstawiciele Centrali Rybnej tworzą akcje z pogranicza sztuki performans i happeningu.

1. 25 czerwca, godz. 14.00, Most Jordana
   
   EKOLOGIA POLITYCZNA – sytuacja performatywna w batalii ekologicznej
   

Wydarzenia towarzyszące próbom rozpoczęcia budowy obwodnicy Augustowa przez Dolinę Rospudy wyraźnie ukazały performatywny charakter inicjatyw działaczy ekologicznych. Przykuwanie się do drzew i sprzętów, wywieszanie transparentów a nawet organizacja happeningów to podstawowy repertuar działań ekologa-aktywisty. Działania tego typu mają zresztą swą tradycję także wśród grup artystycznych takich jak Komuna Otwock czy Bread nad Puppet Theatre. Podczas spotkania chcemy przeanalizować działania aktywistów ekologicznych pod kątem performatywnym oraz porozmawiać o efektywności tych działań.

wykład: Adam Ostolski („Krytyka Polityczna”, UW) dyskusja: wykładowca oraz Kinga Dunin („Krytyka Polityczna”), Grzegorz Laszuk (Komuna Otwock), Marek „Sanczo” Piekarski (aktywista anarchistyczny) prowadzący: Maciej Gdula („Krytyka Polityczna”)

AKCJA: Komuna Otwock „Jak to się robi, czyli instrukcja aktywności obywatelskiej”

Komuna Otwock ma nadzieję, że najmniejszy w Europie poziom aktywności społecznej jakim legitymują sie nasi współobywatele wynika nie z apatii i egoizmu, ale z tego, że ludzie po prostu nie wiedza „jak to sie robi”. Dlatego w Poznaniu rozpoczynamy naszą ogólnopolskią kampanię uświadamiającą. Pokażemy i zaprosimy do aktywnego udziału widzów-obywateli. Po naszej błyskawicznej, ulicznej kurso-konferencji każdy będzie wyposażonyw wiedzę, jak bronić swojej wolności, drzewa pod oknem, czy jak walczyć o prawa związkowe.

Komuna Otwock – „Anarchistyczna wspólnota działań” założona w 1989 roku przez Grzegorza Laszuka i Pawła Stankiewicza, uznawana za jedną z najbardziej radykalnych grup polskiego teatralnego offu. Poza tworzeniem spektakli, happeningów i akcji o charakterze performensów, grupa zajmuje się również kampaniami społecznymi i ekologicznymi, organizuje warsztaty, koncerty, wystawy, wykłady, a także prowadzi działalność wydawniczą.