W swojej książce Mościcki dokonuje wyjścia poza dwa ścierające się nurty w politycznych strategiach wobec teatru � nurt zaangażowany, zabierający silny, konkretny głos w sprawach polityki i nurt postpolityczny, czy eskapistyczny, który twierdzi, że albo taki głos nie ma sensu, albo że jest niepotrzebny, albo że niemożliwy. Owym wyjściem poza, ale zarazem pewną nową propozycją jest projekt sztuki angażującej, która byłaby �zniesieniem� (w heglowskim tego słowa znaczeniu) sztuki zaangażowanej � czyli przekraczałaby je i unieważniała, ale jednocześnie zawierała w sobie.

Frąckowiak i Kalemba-Kasprzak

Projekt sztuki angażującej byłby zatem próbą połączenia dwóch wciąż istotnych dla Mościckiego elementów, które zachodzą w teatrze zaangażowanym, czyli głębokiego zanurzenia w polu społecznym, w aktualnych dyskursach politycznych oraz momentu krytycznego, dekonstruującego mapę podziałów i strategie władzy. Projekt angażujący łączyłby te dwa momenty, stawiając sobie dodatkowy, czy wynikający raczej z dwóch wymienionych i nadający im realny sens, czynnik pozytywny � �wymyślanie polityki na nowo�, znalezienie nowego punktu widzenia, który poszerzałby pole walki.

Tematem dyskusji stało się jednak pojęcie operatywności czy funkcjonalności pomysłów Mościckiego. Elżbieta Kalemba-Kasprzak zauważyła, że wizja teatru prezentowana przez autora, choć szalenie dla teatrologii wartościowa, wyprowadzana jest z kilku najświeższych i najmłodszych zjawisk w polskim teatrze. Niekoniecznie więc musi sprawdzać się wobec szerokich kontekstów historii teatru czy jego tradycji (choć zachęca, by to sprawdzać). Paweł Wodziński natomiast wątpił, czy owo polityczne oddziaływanie teatru rzeczywiście wygląda w recepcji polskich widzów tak, jak widziałby to Mościcki. Według Wodzińskiego istnieje przede wszystkim głęboka wyrwa komunikacyjna pomiędzy twórcami a krytyką, co sprawia, że takie idee teatralne, jak autora niniejszej książki, nie mają swojego realnego zakotwiczenia.

 -

 Wodziński

Spierano się również o możliwości inwencji, które przeobraziłyby polski teatr. Frąckowiak widziałby takie warunki w polu spotkania koncepcji uniwersalizmu Badiou z romantycznymi teoriami i tekstami kultury. Również Wodziński widzi w romantyzmie wciąż fundament naszego myślenia o teatrze, który trzeba jakoś na nowo ukazać dzisiaj, szczególnie młodym widzom, poprzez znalezienie wyrazistej formy. Kalemba-Kasprzak widzi szanse w zderzeniu się dzisiejszego teatru politycznego z jego bogatą tradycją, przy czym uważa, że artyści będą realizować i tak wyłącznie swoje jednostkowe wizje, których zaplanować się nie da.

Na zakończenie Paweł Mościcki stwierdził podobnie, że nie należy mówić twórcom, co robić, ale na czym to �robienie� miałoby polegać. Dla niego więc powrót do romantycznego myślenia mitycznego w teatrze jest niekonieczny, bo potrzebę widziałby, mówiąc za Godardem, nie w �co�, ale w �jak�, a więc w odmiennym raczej geście teatralnym � tym z linii Brechta, Pasoliniego, Francji lat 60., czy amerykańskiej kontrkultury. Poruszeni do myślenia widzowie, sami już sobie poszukają inspiracji.

Mariusz Jaskuła, Klub KP w Poznaniu