Krytyka Polityczna - Mikulewicz: Karnawał polityczny i polityczny karnawał

Między 10 a 14 sierpnia w stolicy Republiki Czeskiej po raz pierwszy odbywa się pięciodniowy festiwal tolerancji – Prague Pride. Najważniejszym punktem programu była sobotnia, pierwsza w Pradze, parada dumy (pride parade) nawiązująca do tradycji karnawałowych pochodów zapoczątkowanych w Stanach Zjednoczonych w 1970 roku.

Ten, kto wyobraża sobie imprezę jako krótki przemarsz w rodzaju polskiej parady równości, bardzo się myli. Inicjatywa niewielkiej grupy aktywistów przerodziła się w coś na kształt lawiny wydarzeń, które trudno zliczyć. W całym mieście ma miejsce kilkanaście koncertów, warsztaty, imprezy klubowe, projekcje filmów, piknik, premiera teatralna, forum biznesowe, a nawet ekumeniczne nabożeństwo. Na tzw. jarmarQ istnieje możliwość skorzystania z porady prawnej związanej z dyskryminacją. Swoje stoiska rozstawiło kilkanaście organizacji broniących praw człowieka. Prażanie odrabiają zaległości z wielkim rozmachem.

W liberalnych jak na polskie standardy Czechach związki partnerskie są faktem od 2006 roku. Nie oznacza to jednak zaniku nietolerancji i dyskryminacji. Jak w wywiadzie dla Innastrona.pl zauważył zef festiwalu Czeslaw Walek, „ostatnie badania przeprowadzone przez Uniwersytet Chicago wykazały, że Czechy są jednym z czterech krajów europejskich, w których stosunek do mniejszości LGBT się pogarsza”. Odpowiedzią na to jest masowa impreza, umożliwiająca spotkanie Innego w dziennym świetle, rozmowę i wspólną zabawę. I wszystko do niedawna szło po myśli organizatorów, włącznie z tym tym, że burmistrz miasta Bohuslav Svoboda objął nad festiwalem patronat. Problem jednak okazało się, że jest on członkiem rządzącego, prawicowego ODS, a to nie spodobało się wielu czeskim konserwatystom.

Pierwszy z ostrą krytyką wystąpił bliski doradca prezydenta Vaclava Klausa – Petr Hajek. Festiwal jest według niego formą nacisku na władzę i „polityczną demonstracją świata skrzywionych wartości”, zaś homoseksualiści to „obywatele dewianci”. Trudno brać jego wypowiedź na poważnie, skora pada z ust człowieka, który publicznie twierdzi, że ewolucja jest pomyłką, a postać Osamy Ben Ladena była mistyfikacją amerykańskich służb specjalnych. Na jego słowa zareagował jednak przewodniczący praskiego ODS Boris Stastny. Według niego była to wypowiedź nerwowa i bardzo przesadzona, która jako reakcja osoby publicznej, niesie w sobie zagrożenie dzielenia ludzi i wywoływania napięć i nietolerancji. „Jest to dokładnie to, co doprowadziło do powstania faszyzmu w poprzednim stuleciu” - podsumował ostro.

Nie jest to koniec. Oliwy do ognia dolał sam prezydent Klaus, który nie tylko nie odciął się od słów swojego doradcy, ale stwierdził, że słowo „dewiacja” uważa za neutralne, zaś w samej imprezie widzi przejaw działań, których bardzo się obawia. Nie spodobały się mu także listy poparcia, jakie trzynastu ambasadorów w Pradze wysłało do organizatorów festiwalu. Uznał je za wtrącanie się w wewnętrzne sprawy Republiki Czeskiej. Najwyraźniej zapomniał o tym, że czeskie przedstawicielstwa w ostatnich latach w identyczny sposób wspierały festiwale poświęcone mniejszościom seksualnym w innych krajach, jak na przykład Budapest Pride na Węgrzech czy Baltic Pride w Tallinie.

Podczas gdy ostra dyskusja przetacza się przez wszystkie czeskie media, rzeczniczka prasowa festiwalu Kamila Frohlichova, zapytana o komentarz, odcina się od wszelkich sporów politycznych: „To apolityczy, kulturalny festiwal bez jakiejkolwiek agendy”. W odpowiedzi na pytanie o obawy związane z przebiegiem imprezy, wskazuje na niebezpieczną retorykę której w ostatnich dniach używa pod adresem ludzi o odmiennej orientacji seksualnej głowa państwa. Istnieje prawdopodobieństwo, że dla wielu ten słownik, podparty autorytetem prezydenta, będzie inspiracją dla słownych i zupełnie realnych, fizycznych ataków na osoby homoseksualne.

Jak ostrzega Jan Jandourek z tygodnika „Reflex”: „Wystarczy przeczytać kilka debat w Internecie, a owionie nas z tej tępoty i nienawiści, duszna atmosfera Drugiej Republiki (Czechosłowackiej z lat 1938-39)”. Czesi nie przebierają w słowach, zapowiedziane zostały także dwie kontrmanifestacje.

Miał być karnawał „jak w Rio de Janeiro”, mówi burmistrz. Wbrew temu dyskusja o imprezie „przejęta” została przez prawicowych polityków, którzy być może przygotowują grunt pod powstanie nowego, konsekwentnie konserwatywnego środowiska politycznego. Niektórzy widzieliby w nim i Klausa, który ostrzega, że brak zdecydowania w obronie wartości „tradycyjnej rodziny” może stworzyć warunki do szybkiego rozwoju istniejących już radykalnie prawicowych grup.

W tej sytuacji - w obliczu realnego problemu nieposzanowania obywatelskich praw mniejszości - próby odcinania się przez organizatorów od polityki okazują się nieskuteczne. Tak miło odmienne, z naszej perspektywy, Czechy okazują się mieć równie wiele konfliktów ukrytych pod tkanką wszechobecnej pohody swojego społeczeństwa. W ich odkrywaniu, nazywaniu i rozwiązywaniu tkwi cel pride parades odbywających się w różnych częściach świata.

Komentarze

Dodaj nowy