Nowość w sklepie KP!
Najnowszy numer KP
Komentarze
CYTAT DNIA
Pytałem decydentów MFW, jakie mają dowody na to, że ich neoliberalna polityka jest właściwa. Odpowiadali, że nie potrzebują dowodów. Wyglądało to tak, jakby chodziło im nie o politykę, lecz o religię. Ale to tylko część odpowiedzi. Forsowali taką politykę także dlatego, że chciało jej Wall Street. Niestabilność, kryzysy, łączenie firm, dzielenie firm to raj dla sektora finansowego, który robi na tym ogromne pieniądze.
Joseph E. Stiglitz
Książki w sklepie KP
|
Order software online
|
Krastev: Historyczne barwy tragedii |
|
|
Ivan Krastev*
|
|
14.04.2010 |
Tragedia dotknęła i Rosję, i Polskę. Pod koniec marca w terrorystycznym zamachu bombowym w Rosji zginęło 39 niewinnych osób, a bardzo wielu odniosło rany. Na początku kwietnia, w pierwszą niedzielę po Wielkanocy, w katastrofie samolotu zginęła czołówka polskiej elity politycznej: prezydent Lech Kaczyński, szef sztabu generalnego, wysocy przedstawiciele rządu, członkowie parlamentu, generałowie, intelektualiści. Prezydencka delegacja zmierzała do Katynia, gdzie 70 lat temu Stalin, próbując złamać polski naród, zamordował ponad 20 tys. najlepszych, światłych polskich oficerów, profesorów, lekarzy. Katastrofa samolotowa w Smoleńsku należy do takich wydarzeń, o których najlepiej piszą poeci, a nie dziennikarze.
Odmienne reakcje opinii publicznej na obie tragedię stanowią natomiast wymowny znak sytuacji obu narodów. Reakcja Rosjan pokazała, że społeczeństwo rosyjskie ukształtowane jest przez nieufność i brak solidarności; polska reakcja była tryumfem jedności narodowej.
W dzień zamachu w Moskwie premier Putin i prezydent Rosji potępili taksówkarzy, którzy postanowili zarobić na ludzkiej tragedii. „Właśnie się dowiedziałem”, powiedział prezydent, „że taksówkarze wielokrotnie podnieśli ceny tylko dlatego, że ludzie nie mogą korzystać z metra. Te pieniądze nie przyniosą wam niczego dobrego”. W dzień po tragedii w Smoleńsku Polska udowodniła, że jest narodem solidarnym. Chociaż za życia prezydent Kaczyński dzielił scenę polityczną, w momencie katastrofy naród zjednoczył się w żałobie. Wieczny duch Polski wypełnił ulice Warszawy, by pożegnać trumnę Kaczyńskiego.
Trudno obecnie przewidzieć, jak śmierć prezydenta wpłynie na polską politykę i na relacje polsko-rosyjskie. Symbolika tych śmierci jest tak wielka, że bez wątpienia mnożyć się będą teorie spiskowe. Jeden z najostrzejszych krytyków Rosji i jego najzdolniejszy generał zginęli w tym samym miejscu, gdzie 70. lat wcześniej wymordowano elitę Polski. KGB czai się w narodowej wyobraźni Polaków i trudno będzie wyciszyć podobne podejrzenia. Ale nie każda katastrofa jest zbrodnią i nie każda śmierć jest morderstwem.
Tragedia w Smoleńsku jest wielką szansą dla Rosji i Polski na nowy początek, na podjęcie wysiłku prawdziwego i głębokiego pojednania. Jest to jeden z tych kluczowych momentów, w których przywódcy narodu mogą pokazać swoją najlepszą albo najgorszą stronę.
W tej chwili tylko dwóch ludzi może urzeczywistnić pojednanie rosyjsko-polskie: premier Rosji, Władimir Putin (były pułkownik KGB, który nie tylko powinien odważyć się ujawnić całą prawdę o Katyniu, ale też przeprosić naród polski) i Jarosław Kaczyński (brat zmarłego prezydenta i jego polityczny następca, który powinien zdobyć się na mądrość akceptacji przeprosin). Relacje rosyjsko-polskie mogą zostać ocalone lub pogrzebane w Katyniu – wszystko w rękach tych dwóch przywódców.
Trudno wyobrazić sobie Putina w roli podobnej do tej, jaką odegrał Willy Brandt w powojennym pojednaniu w Europie, ale właśnie nadszedł moment, by spróbował.
przeł. Agata Tomaszewska
Tekst ukazał się na stronie „World Affairs. Journal of Ideas and Debate”.
*Ivan Krastev - politolog, dyrektor Centrum Strategii Liberalnych w Sofii, członek zarządu European Council on Foreign Relations oraz International Institute for Security Studies IISS w Londynie. Redaktor naczelny „Foreign Policy Bulgaria” oraz członek redakcji „Europe’s World”.
Na podobny temat
|
|
Aktualizacja ( 14.04.2010 )
|
|
Najnowsze teksty i opinie
|
|
Krytyka jest prosta jak budowa cepa :...
Dlaczego seria KP dotycząca kobiet na...