Klub Krytyki Politycznej w Łodzi zaprasza na kolejne spotkanie:
Umysłowy proletariat
O etosie lewicy i Etosie lewic z Andrzejem Mencwelem porozmawia Tomasz Majewski. 28 stycznia, czwartek, godz. 18.00, Galeria UniArt,
ul. Rewolucji 1905 r. 78/80.
Tym razem proponujemy nową formę - intensywną, skoncentrowaną rozmowę „oko w oko” z autorem.
Etos lewicy to jeden z najważniejszych manifestów ideowych polskiej inteligencji zaangażowanej. Książka poświęcona tradycji polskiej lewicy z przełomu XIX i XX wieku pokazuje, jak wielką wykonano w Polsce pracę na rzecz społecznego postępu, walki z przesądami, ciasnotą umysłową. Historie polskich społeczników i intelektualistów, pozytywistów i marksistów, anarchistów i państwowców – Brzozowskiego, Abramowskiego, Krzywickiego czy Kelles-Krauza – to opowieści o tym, jak w naszym kraju próbowano opisać i zmienić świat. Zrozumieć lokalny kontekst i wpisać go w procesy ogólne – nowoczesność i europejski kapitalizm. Próby te różniło wiele, ale łączyła idea, że ludzki świat tworzymy my sami, że w dotychczasowym kształcie jest on niesprawiedliwy i domaga się naprawy, a jego ulepszenie wymaga nowoczesnych narzędzi opisu. Myśleć i działać jednocześnie, teoretyzować i praktykować polityczną naprawę świata – oto przesłanie Etosu lewicy.
…w roku 1984, a więc w środku tamtych „ciemnych lat”, podjąłem decyzję napisania książki Etos lewicy, którą do roku 1987 napisałem (ukazała się dopiero w 1990, bo tak wówczas drukowano). Choć była to habilitacja, która została przyjęta, motywy, jakie mną powodowały poza naukę wykraczały. Chciałem mianowicie dowieść, że lewica w Polsce ma inną własną tradycję, niż bolszewicka, która w roku 1981 była zbrojna już tylko w nagą przemoc; chciałem też powrócić do właściwego tej tradycji języka i współcześnie go ożywić, bo bez żywego języka nie ma żywych idei. Zadania te, mimo że od czasu, gdy je wyznaczyłem, minęło prawie ćwierć wieku, pozostają nadal aktualne, wierzę zatem, że Etos lewicy czeka jeszcze na swoją porę.
Pisałem ją w latach 1985 – 1987, pod wieloma względami schyłkowych, a
poza pasją odkrywania pobudzały mnie dwa jeszcze doświadczenia – dojmująca pustka ideowa tamtej władzy i jej adherentów, którzy lewicą
się mienili; żywiołowy pęd intelektualistów i artystów ku prawicy oraz
jej dynamiczna kulturalna dominacja. Chciałem dowieść, że lewica w
Polsce ma inną niż oficjalna tradycję, a także własny język, idee i
kulturę. Na ile mi się to udało, nie mnie oceniać, w każdym razie moich
synów przekonałem, że jest to tradycja i kultura prawowita. Skłamałbym
dzisiaj mówiąc, że mi na tym nie zależało. (Andrzej Mencwel)
O AUTORZE
Andrzej Mencwel (1940) – kulturoznawca, historyk idei, twórca Instytutu Kultury Polskiej UW, wybitny znawca m.in. twórczości Stanisława Brzozowskiego, a także idei paryskiej „Kultury”, laureat nagrody Polskiego PEN Clubu im. Jana Strzeleckiego. Autor licznych książek, m.in. Sprawa sensu (1971), Stanisław Brzozowski – kształtowanie myśli krytycznej (1976), Spoiwa (1983), Przedwiośnie czy potop (1997), Wyobraźnia antropologiczna (2006), Rodzinna Europa po raz pierwszy (2009).
Pani Kingo studiowałam na warszawskie...
...to się viking chyba wreszcie poczu...