Obecna nieobecna. Lepiej późno niż wcale – Judith Butler wreszcie przemówiła po polsku.

Feministka, teoretyczka, profesor z Berkley. Judith Butler – jedno z najbardziej znanych nazwisk wśród osób zajmujących się queer doczekała się polskiego wydania swojej książki z 1990 roku. Do tej pory Gender Trouble (w polskim tłumaczeniu Uwikłani w płeć) znana była dość wąskiemu gronu. – Postać Judith Butler była obecna i nieobecna zarazem. Powoływano się na nią, ale brakowało tłumaczenia jej prac – mówiła podczas łódzkiego panelu Marta Konarzewska. Teraz klasyczna już pozycja ma szansę dotrzeć do szerszego grona czytelników.

W swojej książce Judith Butler demaskuje naturalność języka, jakim mówimy o płci. W tym świetle słowa takie jak „mężczyzna” czy „kobieta” stają się fikcją. W tym sensie, jak dowodziła Ewa Hyży, stanowisko to jest antyontologiczne i antymetafizyczne. Na podobne aspekty zwracał uwagę Jacek Kochanowski: – Teoria Judith Butler daje ważne argumenty, że wszystkie kategorie, którymi mówimy o sobie i przez które poznajemy świat są iluzją. Kontrowersyjność polega na tym, że Butler rozbija coś, co wydaje się naturalne, a więc powszechne i nie podlegające dyskusji. Jest to perspektywa zupełnie inna niż przysłowiowego zjadacza chleba i dlatego wzbudza irytację.

Podejście Butler budziło także kontrowersje wśród innych środowisk feministycznych oraz LGBT. Konarzewska: – Sprzeciwiały się one rozbijaniu tożsamości, bo właśnie w oparciu o nią oparta była walka o równe prawa.

Czy jednak przyjęcie perspektywę Butler musi oznaczać zaprzestanie walki politycznej o prawa mniejszości? – Niekoniecznie. By jednak nie doszło do podobnej kontrowersji, być może rozbijaniem tożsamości powinniśmy się zająć w sferze prywatnej, a nie publicznej – zastanawiała się Aleksandra Rzymska.

Spotkanie promocyjne książki Uwikłani w płeć Judith Butler miało miejsce w łódzkim Klubie Krytyki Politycznej 21 listopada 2008 roku. W dyskusji wzięli udział: dr Jacek Kochanowski, dr Ewa Hyży, Aleksandra Rzymska. Panel poprowadziła Marta Konarzewska.

Zobacz też: Fotorelacja ze spotkania.

Na podobny temat

• Łódź: Wideorelacja ze spotkania o książce Butler
• Łódź: Fotorelacja ze spotkania wokół książki Butler
• Kraków: Czy wiesz, że masz gender?
• Łódź: Dyskusja o „Uwikłanych w płeć”
• Białystok, 23 lutego: „Walczące słowa” - program i myśl Judith Butler