|
Seminarium Nowego Teatru: Wojna żydowska |
|
|
Uniwersytet Krytyczny
|
|
19.02.2010 |
 Wykład Grzegorza Niziołka z cyklu Polski teatr zagłady. Projekcja filmu Ulica graniczna Aleksandra Forda.
24 lutego, środa, godz. 19.00, Nowy Wspaniały Świat
W październiku 1946 roku Leon Schiller wystawił w Łodzi Wielkanoc Stefana Otwinowskiego, dramat mówiący o zagładzie Żydów w jednym z polskich miasteczek. Schiller był świadom, że tworzy w swoim przedstawieniu sentymentalny obraz historii i poetyzuje „zjawiska ohydne”. Pragnął jednak zaapelować do serc widowni, wywołać silną reakcję emocjonalną zarówno wśród żydowskiej, jak i polskiej publiczności – podobnie jak dziewięć lat później twórcy broadwayowskiej inscenizacji dzienników Anny Frank. Wiele świadectw mówi jednak o chłodzie, który płynął z widowni, a nawet o nieskrywanej wrogości. Wśród widzów przeprowadzono ankietę, reakcje były skrajne, niektóre haniebne („Szkoda, że Hitler was tak mało wytłukł!”). Premiera miała miejsce kilka miesięcy po pogromie kieleckim. W Łodzi te wydarzenia znalazły szczególnie dramatyczne odbicie: próby zorganizowania w łódzkich fabrykach akcji potępiających kieleckich morderców zakończyły się strajkami o antysemickiej wymowie.
Richard Rorty pisał, że społeczeństwa mogą się zmieniać i rozwijać, jeśli potrafią wysłuchać i przyjąć opowieść o cierpieniu innych. W Polsce po 1945 roku opowieść o cierpieniu Żydów nie tylko natrafiła na mur obojętności i wyparcia, ale była poddawana nieustannym korektom lub wpisywana w narzucane jej paradygmaty polskiej kultury (na przykład żałobnego rytuału Dziadów). Maria Dąbrowska wrogo przyjęła pierwszą wersję Ulicy granicznej Aleksandra Forda pokazywaną na zamkniętych seansach wybranej publiczności. Komisja dopuszczająca film do dystrybucji uznała, że polskie społeczeństwo nie jest jeszcze gotowe na przyjęcie „tej prawdy”. Reżyser był zmuszony dokonać zmian w scenariuszu. To nie jedyny przykład założycielskiego kłamstwa, z którym polska kultura, w tym również teatr, będzie się zmagać przez następne kilkadziesiąt lat.
Na podobny temat
|
|
Aktualizacja ( 25.02.2010 )
|
"Są gry komputerowe, które mogą&n...
Proszę Pani, ale to się i tak stać mu...
"Jak poszczuję kogoś psem, nie ch...