Krytyka Polityczna - Ostrowska: Budda runął ze wstydu

> PREMIERA 24 MAJA

>>Już jest: KP30!

Komentarze

CYTAT DNIA

Życzyłbym sobie, abyśmy w obecnym stuleciu potrafili w końcu połączyć wiedzę naukową i techniczną, rozwiniętą jak nigdy dotąd w historii, z umiejętnościami ludzkimi i politycznymi, które, jak na ironię, są najbardziej w historii zacofane. Dysponujemy wszystkimi środkami naukowymi, technicznymi i nawet finansowymi, aby wykorzenić biedę, głód, ciemnotę dotykającą co najmniej połowę mieszkańców naszej planety. Dlaczego tego nie robimy? Dlatego, że brakuje nam politycznej woli, połączenia pragnienia i działania, żeby to zrobić.

Carlos Fuentes (1928-2012), Contra Bush

Katalog Książek KP

Książki w sklepie KP

Warto przeczytać

Order software online

Ostrowska: Budda runął ze wstydu

Joanna Ostrowska

22.07.2008

Hana Makhmalbaf, młodziutka Iranka, nakręciła swoją pierwszą fabułę, osadzając ją bardzo mocno w realiach współczesnego Afganistanu. Dwudziestoletnia Hana to córka słynnego Mohsena Makhmalbafa i siostra cenionej reżyserki Samiry Makhmalbaf, których filmy zachwyciły mnie na pierwszym „Gutkowskim” festiwalu filmowym w Sanoku (2001).

Tytuł filmu, jak przyznaje sama Hana Makhmalbaf, wymyślił jej ojciec: tysiącletnie posągi Buddy, zniszczone naprawdę przez talibów, według Makhmalbafa ulegają destrukcji z powodu przemocy i okrucieństwa, które dotykają niewinnych ludzi. Nawet twardy święty kamień odczuwa wstyd.

Od czasu, kiedy posągi przestały istnieć, miejsce dawnego skalnego klasztoru zajęli zwykli ludzie, którzy próbują jakoś egzystować w nowej rzeczywistości. Główną bohaterką całej historii jest mała dziewczynka o imieniu Baktay, od pierwszych minut filmu zachwycająca swoją naturalnością i wyczuciem kamery. Baktay, zaprzyjaźniona z kilkuletnim Abbasem, stawia sobie za życiowy cel pójście do prawdziwej szkoły dla dziewcząt, która znajduje się po drugiej stronie rzeki. Jest nieprzejednana i uparta, potrafi za wszelką cenę dopiąć swego. Wydaje jej się zatem oczywiste, że jeśli Abbas został uczniem, ona powinna zostać uczennicą.

Widz, śledząc cudowną Baktay, odkrywa świat dzisiejszego Afganistanu widziany oczami dziecka. Kraj, w którym nieustannie toczą się walki, ma też „drugą twarz” - zwyczajnych mieszkańców. Makhmalbafowie próbują pokazać, jak zmieniło się i zmienia wciąż życie tych zwykłych obywateli pod wpływem zbrojnego konfliktu i tragedii. W filmie Hany zaskakuje obraz band młodziutkich chłopców odgrywających role mudżahedinów, oddanych cenzorów arabskiego życia, którzy są w stanie przeprowadzić egzekucję wroga o każdej porze dnia i nocy. Oddychamy z ulgą, widząc, że zamiast broni trzymają tylko patyki, zamiast granatów - kamienie.

Najmłodsza latorośl w klanie Makhmalbafów tak jak i oni wprowadza do swego dzieła dużą dozę autentyzmu, subtelności i prostoty. Podobnie jak w przypadku filmów Mohsena i Samiry Makhmalbaf nie dziwią wyraźne odwołania do neorealizmu. Według mnie Hana zaskakuje jednak silną wizualną wrażliwością i wyczuciem obrazu. Scena w szkole dziewczęcej, w której przez półtorej minut filmuje wyłącznie stopy dzieci, jest wprost zachwycająca. Dodatkowo zarówno Baktay, jak i jej przyjaciel Abbas to pod względem aktorskim dzieci wybitne, kochające kamerę, których widz nigdy nie zapomni, podobnie jak dwóch dziewczynek z Jabłka czy niewidomego chłopca z Ciszy.

„Wstydzącemu się Buddzie” można zarzucać zbytnią patetyczność, szczególnie w ostatniej scenie, w której Abbas krzyczy do Baktay, że uratuje swoje życie, jeśli uda, że umarła. Nie można jednak zapominać, że film przedstawia spojrzenie dziecka - lekko naiwne, czasami delikatnie przerysowane. Hana uwodzi widza przy pomocy swoich bohaterów, w pewien sposób go wycisza, fundując mu niesamowitą dawkę bardzo spokojnych obrazów. Prostota i subtelność w tym przypadku są „złotym środkiem”, wręcz zachwycają. Mogę zrozumieć jednak, że nie wszyscy temu zachwytowi się poddają.

Komentarze

Dodaj nowy