Jakiego uniwersytetu potrzebujemy? Czy uczelnie za priorytet winny stawiać kształcenie wyłącznie fachowców czy też jednak intelektualnych elit? Na ile uniwersytety powinny angażować się w sytuację polityczno-społeczną kraju? To zaledwie część z serii pytań, na które odpowiedzi próbowali znaleźć uczestnicy wczorajszej debaty „Autonomia i zaangażowanie - czyli jakiego uniwersytetu potrzebujemy?”, która odbyła się na wydziale historyczno-socjologicznym Uniwerstytetu w Białymstoku.

Gośćmi były prof. Magdalena Środa (filozof i etyk z Uniwersytetu Warszawskiego), Danuta Kuroń (za sprawą której od siedmiu lat w podlaskich Teremiskach działa Uniwersytet Powszechny), prof. Jerzy Kopania (rektor Wyższej Szkoły Administracji Publicznej) i prof. Włodzimierz Pawluczuk z białostockiego uniwersytetu.

Prof. Magdalena Środa nie kryła rozczarowania względem planowanej reformy szkolnictwa wyższego. Obawia się że doprowadzi ona do tego, że gros uczelni funkcjonować będzie na zasadach: „płacisz - dostajesz dyplom”.

- W publicznej dyskusji o przyszłości uniwersytetów dominuje terminologia ekonomiczna: konkurencja, mobilność, młodość, pęd do zarabiania pieniędzy. Naukowcy, którzy starają się o granty na badania naukowe, wiedzą, że w pierwszej kolejności wsparcie dostaną prace o chwytliwych tematach, np. mulitkulturowości czy Janie Pawle II. A co z resztą? - dywaguje prof. Środa.

Danuta Kuroń podkreślała, że nadrzędną funkcją uczelni winno być nie zarabianie, a kształcenie intelektualnych elit, których Polsce potrzeba.

- Uniwersytet Powszechny w Teremiskach powstał z myślą o młodych ludziach z prowincji, miejscowości popegeerowskich, którzy z przyczyn materialnych nie mają dostępu do uczelni. Chcemy się angażować w powszechny dostęp do wysokiej kultury. Toczy się dyskusja, że uczelnie powinny kształcić specjalistów, a moim zdaniem etos i inteligencja są nam bardzo potrzebne. Dla nas w Teremiskach liczą się nie tylko wykładowcy wybitni, ale i ludzie, którzy swoim życiorysem dają przykład prawdy, jaką wykładają - mówi Danuta Kuroń.

Zdaniem prof. Pawluczuka uczelnie przede wszystkim winny stać na straży prawdy naukowej. Nie popiera zaangażowania uczelni czy też wykładowców w bieżące sprawy. - Grzechem jest, gdy przejściowe opcje polityczne czy nawet społeczne przenosi się do podręczników akademickich. Przecież za sto lat nikt nie będzie o tym pamiętał - mówi Pawluczuk.

W piątkowej „Gazecie” opublikujemy tekst prof. Małgorzaty Kowalskiej (prowadziła wczorajsza debatę), w którym odnosi się do tematu debaty.

Na podobny temat

• Białystok: GW zaprasza na debatę KP
• Białystok: Uniwersytet Zaangażowany
• Kraków, 30 marca: Kowalska - zaangażowanie i autonomia uniwersytetu
• Apel Profesorów
• Debaty: Uniwersytet zaangażowany