We wrześniu 2008 roku, w ramach Ogólnopolskiego Forum Inicjatyw Pozarządowych organizacje pozarządowe przedstawiły parlamentarzystom projekt założeń ustawy o prawie do petycji.

Art. 63 Konstytucji RP mówi wprost o tej instytucji i zawiera delegację ustawową, która póki co nie została wykonana. Petycja tymczasem jest jedną z ważniejszych form bezpośredniego uczestnictwa obywateli w procesie sprawowania władzy. Przy jej pomocy można zgłaszać prośby, propozycje i żądania odnośnie wszelkich spraw związanych z życiem publicznym. Szacuje się, że w krajach o bogatszych tradycjach demokratycznych pod petycjami podpisuje się przeciętnie nawet 25 proc. obywateli. W Polsce ten odsetek nie przekracza 6 procent.

Uregulowanie trybu przedstawiania i rozpatrywania petycji mogłoby pomóc w spopularyzowaniu tej instytucji i sprawić, że stanie się ona efektywnym narzędziem dialogu obywatelskiego.

Dotychczas rozważano przede wszystkim dwie formy usankcjonowania prawa do petycji – przyjęcie odrębnej ustawy lub wprowadzenie odpowiednich przepisów do Kodeksu postępowania administracyjnego. Od debaty, która odbyła się w 2008 r. w ramach OFIP nie pojawił się jednak ani projekt nowej ustawy, ani nowelizacji KPA (choć trzeba zaznaczyć, że w ostatnich miesiącach Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji rozpoczęło prace nad zmianami w Kodeksie).

Tymczasem na ostatnim posiedzeniu Parlamentarnego Zespołu ds. Współpracy z Organizacjami Pozarządowymi, Marszałek Senatu RP zaprezentował zmiany w regulaminie wyższej izby parlamentu, które do pewnego stopnia są wykonaniem art. 63 Konstytucji RP, mówiącego o petycji. Senatorowie zdecydowali się na tę zmianę, nie chcąc czekać na ustawę o petycji, czy nowelizację KPA. Nowy Regulamin Senatu obowiązuje już od listopada 2008 r., o czym do dziś mało kto zdawał sobie sprawę.

Senatorowie poszerzyli kompetencje Komisji Praw Człowieka i Praworządności, dodając do zakresu zagadnień, którymi się ona zajmuje kwestie rozpatrywania petycji (odpowiednio zmieniła się również nazwa Komisji). Ponadto w Regulaminie pojawił się nowy dział Xa opisujący procedurę rozpatrywania petycji napływających do Senatu.

Adresatem petycji jest marszałek Senatu RP, który - otrzymawszy od obywateli odpowiednie pismo - kieruje je do Komisji Praw Człowieka, Praworządności i Petycji. Ta, jeśli uzna, że petycja ma związek z celami, do których został powołany Senat, rozpatruje ją. W innym przypadku Komisja może przekazać petycję innemu, odpowiedniemu organowi władzy lub zdecydować, że daną sprawą się nie zajmie. Podstawowym działaniem, jakie w odpowiedzi na petycję może podjąć sam Senat jest złożenie wniosku do Marszałka o wystąpienie z inicjatywą legislacyjną.

Niezależnie, na jakie kroki zdecyduje się wyższa izba parlamentu, składający petycję będą o nich informowani, a w przypadku odrzucenia ich postulatów otrzymają odpowiedź wraz z uzasadnieniem. Ponadto Senat będzie prowadził rejestr petycji. Na tę okoliczność corocznie będą przygotowywane sprawozdania. Petycje nie rozpatrzone w danej kadencji Senatu będą przedmiotem prac kolejnego składu Izby Wyższej. Komisja Praw Człowieka i Praworządności i Petycji będzie również ponawiać inicjatywę ustawodawczą w kwestiach stanowiących przedmiot petycji, jeśli mimo rozpoczęcia procesu legislacyjnego nie dobiegnie on końca w czasie danej kadencji Parlamentu (wprowadzona więc została swego rodzaju zasada ciągłości prac legislacyjnych nad projektami będącymi efektem petycji). W celu usprawnienia rozpatrywania petycji w ramach Kancelarii Senatu powołana zostanie specjalne komórka zajmująca się tymi kwestiami.

[źródło: Ngo.pl]

Na podobny temat

• Syska o krzyżach w szkole
• IV Ogólnopolskie Forum Inicjatyw Pozarządowych
• Apel o poparcie ustawy o świadomym rodzicielstwie
• Podpisz petycję: List do Marszałka
• Apel do prezydenta w sprawie ustawy o dostępie do informacji publicznej