Jaś Kapela - Czy sprzeczki między handlarzami a policją często zdarzały się na Stadionie?

Ify Nwamana* - Raczej nie dochodziło do sprzeczek pomiędzy afrykańskimi handlarzami a polską policją. Afrykańczycy handlujący na stadionie zdają sobie sprawę, że pracują nielegalnie - ale nie mają wyboru. Większość z nich nie ma możliwości zdobycia innej pracy. Natomiast praca policji stadionowej polega na tym, żeby zapobiegać sprzedaży podrabianych produktów.  Jak napisałem w swojej książce, najczęściej wygląda to tak, że policjanci robią naloty na bazar, a handlarze po prostu uciekają. Policja konfiskuje część towarów i czasami aresztuje kilka osób. Zawsze tak to wyglądało. Nigdy nie byłem świadkiem konfrontacji między Afrykańczykami i policją.

Czy policjanci wydelegowani do pracy w wielokulturowym środowisku handlarzy wydawali się w jakiś specjalny sposób przygotowani do tych czynności?

Nie jestem pewien, czy przechodzili jakiekolwiek szkolenie przygotowujące do służby w wielokulturowym środowisku. Osobiście widziałem i słyszałem na stadionie policjantów, kierujących do Afrykańczyków wyrażenia typu „kurwa, czarny” czy „jedź do Afryki”. Sądzę, że w ten sposób nie zachowywaliby się policjanci po odpowiednim przeszkoleniu.

Czy, pracując na Stadionie, miał Pan osobiście jakieś nieprzyjemne starcia z policją?

Miałem szczęście uniknąć nieprzyjemnych kontaktów z policją, gdy pracowałem na stadionie.

Na ile konflikty tego rodzaju wynikają z nieznajomości przez policjantów obcej im kultury?

Nie widzę związku między tym konfliktem a kulturą afrykańską. To zdarzenie jest naprawdę smutną sytuacją, niemającą nic wspólnego ani z polską kulturą, ani z afrykańską, ani nawet z polską policją. Jest to raczej konflikt spowodowany przez pojedynczego Polaka, który z sobie tylko znanych powodów strzelił i zabił innego człowieka.

Czy uważa Pan, że gdyby nie kolor skóry ofiary, to użycie broni nie wchodziłoby w grę?

Wszyscy dobrze wiemy, jaka jest prawda, Pan również. Gdyby Maxwell był białym człowiekiem, nie zadawałby mi pan tych pytań, bo Maxwell nadal by żył. Został zastrzelony, ponieważ był czarny, naiwny i prosty.

Czy znał Pan Maxwella, kiedy jeszcze żył?

Był bardzo drobnym człowiekiem, szczupłym i niskiego wzrostu. Pojedynczy policjant z łatwością mógłby go obezwładnić, skuć i w razie potrzeby aresztować. W taki sposób postąpili z innym Afrykańczykiem, więc czy nie mogli po prostu złapać Maxwella, położyć twarzą do ziemi i zakuć w kajdanki? Nie. Nie zrobili tego. Zamiast tego, policjant po prostu wyjął broń i go zastrzelił.

Wiele razy słyszałem o Polakach wdających się w brutalne bójki z policją, widziałem też takie sytuacje na własne oczy. Ale nigdy nie słyszałem o policjancie, który by po prostu oddał do kogoś jeden strzał. Niestety, Maxwell nie był biały – więc, dla tamtego policjanta, jego życie nie było nic warte.

*Ify Nwamana (1970) – Nigeryjczyk, który od 2005 roku mieszka w Warszawie. Absolwent anglistyki, uczył angielskiego w Afryce, Azji i Europie. Jego pierwszym miejscem pracy w Polsce był Stadion Dziesięciolecia, a swoje doświadczenia związane z pracą tam opisał m. in. w powieści Stadion. Diabelskie igrzyska.

Na podobny temat

• Warszawa, 29 i 30 maja: Akcje upamiętniające śmierć Maxwella Itoyi
• Ostolski: Ochroniarze ochroniarzy
• Kurkiewicz: Ufam tobie, policjo?
• Marsz pamięci Maxwella Itoyi
• Petycja w sprawie mieszkania dla Moniki Pacak-Itoi